Twee werknemers, 46,2 miljoen aan activa - megaboete voor geheimzinnige taxi-app legt band tussen Rusland en de Amsterdamse Zuidas bloot
In dit artikel:
De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) legde vrijdag een megaboete van 100 miljoen euro op aan de exploitant van de Scandinavische taxi-app Yango, omdat de dienst sinds minstens 2023 privacygevoelige klant- en chauffeursgegevens doorgaf naar en opsloeg op servers in Rusland. Naast ritgegevens en locatiegeschiedenis ging het volgens de AP en Scandinavische toezichthouders om scans van rijbewijzen, woonadressen, contact- en rekeninggegevens, foto’s, chatinhoud en zelfs bsn‑gegevens — een combinatie die zowel de Europese privacyregels schendt als haaks staat op EU‑sancties tegen Rusland.
Eigenaar op papier is Maple Leaf United (MLU), een Nederlandse bv die sinds 2017 bestaat (oorspronkelijk Ridetech International) en sinds 2024 kantoorhoudt in het Atrium op de Zuidas. Op papieren basis telt MLU twee werknemers en meldt een balans met ruim 46,2 miljoen euro aan activa; het postadres staat in Zwolle. Achter MLU zit een keten van holdings via Y.E. Holding in Dubai en Belgrado, uiteindelijk verbonden aan een Russisch consortium van managers dat nauw gelieerd is aan Yandex — de Russische techreus die vaak wordt omschreven als ‘de Russische Google’ en die ook taxidiensten en maaltijdbezorging exploiteert.
Die juridische en geografische constructie illustreert hoe Russische bedrijfsbelangen via tussenhoudingsstructuren en buitenlandse postadressen in de EU actief blijven, ook na de splitsing van Yandex in 2022 toen de Russische activiteiten grotendeels in handen kwamen van managers en investeerders. Hoewel aanwezigheid in Nederland op zichzelf niet verboden is, zijn levering van bepaalde IT‑diensten aan Rusland en financiële transacties vaak gehinderd door sancties; bovendien kunnen gesanctioneerde bestuurders de EU niet makkelijk binnenreizen, al worden beperkingen soms omzeild via tussenlandingen in Turkije, Israël of Dubai.
MLU zegt in beroep te gaan en stelt dat de Europese activiteiten zijn losgekoppeld van Yandex en dat sinds november 2023 alle data op Amazon‑servers worden bewaard. Toezichthouders in Noorwegen, Finland en de AP bestrijden die bewering en constateren dat gegevens alsnog naar het Russische Yandex Taxi werden doorgestuurd. Die entiteit valt onder Roskomnadzor, dat volgens de AP niet onafhankelijk is en van Russische wetgeving gebruik kan maken om versleutelde data en sleutels te vorderen in het kader van ‘antiterrorisme’.
De zaak legt twee bredere risico’s bloot: de kwetsbaarheid van Europese persoonsgegevens bij grensoverschrijdende techdiensten en de moeilijkheid van handhaving en sanctieeffectiviteit tegenover complexe internationale bedrijfsstructuren. Auteur: Herman Stil, redacteur economie bij Het Parool.