Twee maanden oorlog met Iran, negen miskleunen: 'Trump begon overduidelijk zonder strategie'

woensdag, 29 april 2026 (11:02) - Het Parool

In dit artikel:

Twee maanden na het begin van de Amerikaanse militaire actie tegen Iran is het conflict uitgegroeid van een door Trump beloofde snelle “beslissende overwinning” tot een moeizame patstelling met brede gevolgen. De operatie, aanvankelijk door de VS als een beperkte actie gepresenteerd, blijkt volgens critici — onder wie de Duitse bondskanselier Friedrich Merz — zonder duidelijke strategie te zijn uitgevoerd.

Militair blijft Iran weerbaarder dan verwacht: het regime staat overeind ondanks zware bombardementen, de Islamitische Revolutionaire Garde bezit nog duizenden raketten en langeafstandsdrones, en binnenlands wordt oppositie onderdrukt met arrestaties en censuur. Verwachtingen dat de dood van topfiguren het regime snel zou laten instorten, zoals gehoopt door Israëlische premier Netanyahu, zijn niet uitgekomen.

De Verenigde Staten voerden in bijna acht weken meer dan 13.000 aanvallen uit op Iraanse doelen, waarbij grote aantallen dure precisiewapens werden ingezet (Tomahawks, JASSM, Thaad- en Patriot-raketten). Die munitie-intensieve campagne zou de VS naar schatting ongeveer 1,5 miljard dollar per dag kosten en heeft geleid tot een uitputting van voorraden en tot afname van Amerikaanse militaire capaciteit in Azië.

Economisch en geopolitiek zijn de gevolgen substantieel: de blokkade van de Straat van Hormuz — voorheen de doorgang van zo’n vijfde van de wereldolie — dreef Amerikaanse dieselprijzen tot 45 procent omhoog en voedde wereldwijde inflatiedruk. Rusland profiteert van hogere olie-inkomsten en verloonde deels opgeheven Amerikaanse sancties, terwijl China strategische winst boekt door de VS af te leiden en zijn positie in de Zuid-Chinese Zee te versterken.

Diplomatieke relaties van de VS met bondgenoten (Navo, Japan, Zuid-Korea) zijn verzwakt door het eenzijdig en zonder duidelijke juridische onderbouwing optreden, wat volgens critici een gevaarlijk precedent schept. Binnenlands bedreigt de langdurige oorlog Trumps politieke steun; Republikeinse politici waarschuwen voor kiezersverlies bij de tussentijdse verkiezingen, en er is groeiende kritiek op gebrek aan transparantie.

Samengevat: in plaats van een snelle overwinning heeft de militaire campagne geleid tot een dure, strategisch onduidelijke confrontatie die Iran niet heeft gebroken, wereldwijd economische pijn veroorzaakt en geopolitieke rivalen zoals Rusland en China versterkt. De uitkomst blijft een langdurige impasse waarbij de rest van de wereld de rekening betaalt.