Twee kerncentrales komen óf in de Groningse Eemshaven óf in het Zeeuwse Terneuzen. 'Doe ons dit niet aan', klinkt al

In dit artikel:

Het kabinet beperkt de mogelijke plekken voor twee nieuwe kerncentrales tot de Eemshaven (Groningen) of Terneuzen (Zeeland); vrijdag wordt die voorselectie formeel bekendgemaakt. Maasvlakte en Borssele lijken afgevallen omdat de haven van Rotterdam tegen stond en bij Borssele al ruimtegebrek werd geconstateerd: Tennet concludeerde eerder dat daar maximaal één centrale zou passen.

Tennet-onderzoek, in opdracht van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat, laat zien dat de Eemshaven vanuit het hoogspanningsnet technisch de meest gunstige locatie is: daar kunnen twee centrales zonder grote extra netinvesteringen worden ingepast. Het rapport richt zich puur op netoplossingen; andere factoren zoals ruimtelijke, ecologische en bestuurlijke aspecten zijn nog niet meegewogen. In Zeeland zou uitbreiding van het hoogspanningsnet nodig zijn om twee centrales mogelijk te maken, terwijl de provincie duidelijke voorwaarden stelt — onder meer geen extra hoogspanningsmasten of koeltorens.

De keuze is politiek beladen. Groningen, dat vanwege zijn aardbevingsgeschiedenis gevoelig ligt voor extra risico’s, reageert verontwaardigd; wethouder Eltjo Dijkhuis zegt letterlijk: "Doe ons dit niet aan, hier speelt al genoeg." Provinciale en lokale overheden in Groningen hadden eerder aangegeven geen nieuwe centrales te willen, en ook een Kamermeerderheid sprak zich tegen plaatsing in de Eemshaven uit. Toenmalig minister Sophie Hermans plaatste Groningen volgens eigen zeggen op de lijst om juridische risico’s af te dekken.

Zeeuwse bestuurders tonen in principe meer bereidheid. Gedeputeerde Johan Aalberts zegt dat Zeeland "de provincie met de meeste kennis en veel draagvlak" is, maar ook daar leeft zorg over ruimtelijke en sociale gevolgen. Wethouder Van der Voorde uit Terneuzen wijst erop dat grootschalige netinvesteringen vooral logisch zijn als er voldoende industrieële vraag naar stroom is; voor een gemeente van circa 55.000 inwoners is een kerncentrale een ingrijpende operatie.

Praktisch speelt mee dat de nieuwe centrales zeewaterkoeling nodig hebben en daarom enkel aan de kust kunnen komen. Het kabinet wil twee centrales naast elkaar bouwen om kosten te drukken; samen zouden ze maximaal circa 3,2 GW vermogen leveren. Dat is een deel van de ambitie van het kabinet: 7 GW kernenergie in Nederland in 2050. Ter vergelijking: de bestaande centrale in Borssele levert 485 MW, en 1 GW is ruwweg genoeg voor een miljoen huizen.

Naast reguliere kerncentrales belooft het kabinet ook plannen voor kleine modulaire reactoren (SMR’s) te presenteren, omdat die fabriekmatig gebouwd en goedkoper zouden kunnen zijn. De definitieve locatie voor de twee grote centrales moet in september worden beslist; staatssecretaris Jo Annes de Bat staat voor een ingewikkelde afweging tussen netcapaciteit, regionale draagvlakvraagstukken en het politieke gewicht van het Groningse aardgasverleden. Het ministerie wilde donderdag nog niet reageren.