Twee derde van de Kamer stemde voor het D66-plan om de Oranjes belasting te laten betalen, en premier Jetten legt het in de la

In dit artikel:

Premier Rob Jetten krijgt kritiek omdat hij als premier geen uitvoering geeft aan voorstellen die D66 eerder zelf steunde. In 2024 nam de Tweede Kamer met een tweederdemeerderheid een motie aan van D66-Kamerlid Joost Sneller om leden van het Koninklijk Huis inkomstenbelasting te laten betalen. Volgens SP-Kamerlid Sandra Beckerman gebeurde daar onder eerdere kabinetten niets mee, terwijl D66 daar jaarlijks bezwaar tegen maakte.

Nu Jetten premier is, wijst hij een vergelijkbare motie van PRO-Kamerlid Laura Bromet niet direct toe. Hij noemt de jaarlijkse discussie over de belasting een „onvruchtbare dynamiek”, omdat steeds dezelfde standpunten terugkeren. Ook andere aangenomen moties over het koningshuis zijn volgens Beckerman niet uitgevoerd: over meer openheid over de uitgaven en over een ceremonieel koningschap. Jetten noemt volledige transparantie over de kosten volgens de NOS feitelijk onuitvoerbaar.

In plaats daarvan komt er een breder onderzoek naar een „toekomstbestendig koningshuis”. Dat onderzoek moet concrete voorstellen opleveren, maar Jetten heeft al toegezegd dat een ceremonieel koningschap daar niet uit zal voortkomen. De auteur ziet daarin een aanwijzing dat de uitkomst vooraf deels vastligt.

Tijdens hetzelfde debat steunden VVD, CDA, BBB, ChristenUnie en SGP een voorstel om de koning na verkiezingen opnieuw de eerste verkenner te laten aanwijzen bij een kabinetsformatie. Sinds 2017 kijkt de koning daarbij toe vanaf de tribune. De partijen verwijzen naar de neutrale positie van het staatshoofd en een advies van de Raad van State uit 2023. Volgens de auteur is het opvallend dat juist coalitiepartijen deze bevoegdheid willen herstellen, terwijl de kiezer daarbij minder direct betrokken is. Over het voorstel wordt later gestemd.

De conclusie van het opiniestuk is dat D66 volgens de auteur principiële standpunten over gelijkheid en transparantie vooral politiek gebruikte zolang de partij in de oppositie zat, maar ze laat vallen zodra ze regeringsmacht heeft. Jetten wordt opgeroepen de motie-Sneller alsnog uit te voeren.