Turks parlement neemt PKK-wet aan voor einde vredesproces

In dit artikel:

Het Turkse parlement heeft met 468 van de 600 stemmen een wet aangenomen die een einde moet maken aan het ruim veertig jaar durende conflict met de Koerdische PKK. Die strijd kostte naar schatting 40.000 mensen het leven. De wet volgt op het besluit van de PKK vorig jaar om zich te ontwapenen en op te heffen en voortaan politiek actief te worden.

De zogenoemde Nationale solidariteits- en sociale-integratiewet schort gevangenisstraffen van veroordeelde PKK-leden op, zolang zij geen zware terroristische misdrijven hebben gepleegd. Wie tijdens een proeftijd geen nieuwe misdrijven begaat, wordt geacht de oorspronkelijke straf te hebben uitgezeten. PKK-leden en sympathisanten zouden daardoor vanuit onder meer Irak naar Turkije kunnen terugkeren zonder vervolging. Zij moeten daarvoor binnen zes maanden een schriftelijk verzoek indienen. De regeling treedt pas in werking nadat Turkije heeft vastgesteld dat de PKK al haar wapens heeft ingeleverd.

PKK-leider Abdullah Öcalan valt buiten de strafregeling. Terroristische kopstukken die vóór de invoering van de Turkse strafwet van 2005 levenslang kregen, zijn uitgesloten. Öcalan, die sinds zijn arrestatie in 1999 vastzit, krijgt wel ruimere bezoekmogelijkheden.

President Recep Tayyip Erdogan noemt de wet een historische stap die de terreurdreiging moet beëindigen, de nationale eenheid moet versterken en gesprekken over de rechten van Koerden mogelijk moet maken. Een eerdere toenaderingspoging mislukte, maar in oktober 2024 veranderde de ultranationalistische MHP-leider Devlet Bahçeli van koers.

De oppositie bekritiseert zowel de inhoud als de totstandkoming. Volgens oppositiepartij IYI krijgen PKK-leden wel strafvermindering, terwijl andere politieke tegenstanders, journalisten en artiesten gevangen blijven. De partij wilde een referendum, maar dat komt er niet. Ook werd het parlement vooraf nauwelijks betrokken en werd de gebruikelijke termijn tussen indiening en debat overgeslagen.