Turkije neemt wet aan die definitief einde moet maken aan strijd met PKK

In dit artikel:

Het Turkse parlement heeft maandag een wet aangenomen die de ruim veertig jaar durende strijd met de Koerdische PKK moet beëindigen. Bij het conflict kwamen naar schatting 40.000 mensen om. De PKK besloot vorig jaar haar wapens neer te leggen en zich op te heffen; de beweging wil voortaan politiek actief zijn.

De nieuwe wet maakt het mogelijk om celstraffen van veroordeelde PKK-betrokkenen tijdelijk op te schorten, zolang zij geen zware terroristische misdrijven hebben gepleegd. Wie tijdens de vastgestelde proeftijd geen nieuwe strafbare feiten begaat, kan de oorspronkelijke straf als uitgezeten beschouwen. Voormalige strijders en burgers die bijvoorbeeld uit Irak naar Turkije terugkeren, kunnen daardoor vervolging vermijden. Zij moeten binnen zes maanden na de inwerkingtreding een schriftelijk verzoek indienen.

PKK-leider Abdullah Öcalan valt niet onder de strafmaatregel. Personen uit de PKK-leiding die vóór 2005 levenslang kregen voor terrorisme zijn expliciet uitgesloten. Öcalan, die sinds zijn arrestatie in 1999 gevangen zit, krijgt wel ruimere mogelijkheden voor bezoek.

President Recep Tayyip Erdogan zegt dat de wet Turkije definitief van de terreurdreiging moet bevrijden en de nationale samenhang en regionale vrede moet bevorderen. De maatregel moet bovendien gesprekken over de positie en grondrechten van Koerden mogelijk maken. Eerdere pogingen tot toenadering mislukten, maar in oktober 2024 ontstond nieuwe ruimte nadat MHP-leider Devlet Bahçeli, een coalitiepartner van Erdogan, zich daarvoor uitsprak.

De oppositie bekritiseert zowel de inhoud als de totstandkoming. De details bleven tot kort voor indiening geheim en het parlement kreeg geen gebruikelijke 48 uur voor voorbereiding. Oppositiepartij IYI vindt het onaanvaardbaar dat PKK-veroordeelden mogelijk clementie krijgen, terwijl ook veel lokale politici, journalisten en andere publieke figuren vastzitten. Een referendum daarover komt er niet.