TU Delft erkent gezondheidsschade door laagfrequent geluid

In dit artikel:

Een onderzoeksrapport van TU Delft concludeert dat zes medewerkers ernstige gezondheidsklachten hebben opgelopen door langdurige blootstelling aan laagfrequent geluid afkomstig van het ventilatiesysteem in het TNW-gebouw. De klachten — waaronder benauwdheid, hartkloppingen, hoge bloeddruk, misselijkheid, duizeligheid en desoriëntatie — traden op sinds mei 2025; vergelijkbare problemen waren al eerder na de opening van het gebouw in 2016 gerapporteerd. In juni 2025 vormde de universiteit een onderzoeksteam dat na talrijke metingen vaststelde dat het uitgebreide ventilatiesysteem laagfrequent geluid produceerde waarvan de niveaus “gebruikelijke hoorbaarheids- en hindernormen” overschreden. De bevindingen werden op 20 mei gepubliceerd door Delta, het journalistieke platform van de TU.

Laagfrequent geluid (ongeveer 20–125 Hz) is nauwelijks hoorbaar maar voelbaar door trillingen die het evenwichtsorgaan en ook het limbisch systeem kunnen beïnvloeden. De Leidse klinisch-fysicus en audioloog Jan de Laat legt uit dat langdurige blootstelling het evenwichtsorgaan kan verwarren, met gevolgen variërend van misselijkheid en duizeligheid tot hoofdpijn en psychische klachten. De TU-onderzoekers concluderen dat langdurige blootstelling aan dit type geluid daadwerkelijk kan leiden tot ernstige gezondheidsproblemen. De universiteit werkt inmiddels aan technische aanpassingen, maar voor de getroffen medewerkers is dat te laat: zij zijn ziekgemeld, overgeplaatst of vertrokken.

De Delftse casus krijgt extra betekenis omdat laagfrequent geluid ook wordt geproduceerd door windturbines en warmtepompen. Veel omwonenden van dergelijke installaties melden al jaren vergelijkbare klachten, maar buiten de universiteit leidt dat zelden tot systematisch vervolgonderzoek of bestuurlijke maatregelen. Een RIVM-rapport uit september 2025 noemt tienduizenden volwassenen die ernstige hinder ervaren door windturbines en circa 200.000 mensen die last hebben van de lage bromtonen van warmtepompen. Volgens critici meten instanties zoals GGD en omgevingsdiensten vaak met normen of meetmethoden die het laagfrequente deel “eruit filteren”, waardoor op papier geen probleem zichtbaar is terwijl bewoners wel ziek worden.

Een voorbeeld uit de praktijk: Renata van Heuven woont op 3,2 km van windpark Goyerbrug (Houten). Sinds de vier 230‑meter turbines in januari 2025 in werking gingen, kreeg zij last van concentratieverlies, angstaanvallen, hartkloppingen en een verminderde gezondheid waardoor ze haar baan verloor. Van Heuven noemt de TU Delft-bewijsvoering een kantelpunt en zegt dat de discussie is verschoven van de vraag of laagfrequent geluid mensen ziek maakt naar de vraag hoe snel de politiek bescherming moet bieden. “Dit is de institutionele doorbraak waar we in Nederland op hebben gewacht”, zegt zij.

De Delftse aanpak vormt een duidelijk contrast met de gebruikelijke praktijk: binnen de universiteit leidde onderzoek tot bronherkenning en concrete maatregelen, terwijl veel inwoners buiten de academische context blijven worstelen met erkenning en bescherming. De zaak onderstreept twijfels over huidige geluidsnormen en meetmethoden en versterkt roep om herijking van regelgeving en serieus onderzoek naar gezondheidsrisico’s van laagfrequent geluid van technische installaties zoals ventilatie, windturbines en warmtepompen.