Trumps Vredesraad: bestuursmodel voor de nieuwe wereldorde?

In dit artikel:

Donald Trump heeft een eigen internationale organisatie opgezet onder de naam Board of Peace (Vredesraad), een initiatief dat volgens critici de fundamenten van de Verenigde Naties ondermijnt en een blijvende machtspositie voor hemzelf wil verzekeren. De Vredesraad is voortgekomen uit een VN-Veiligheidsraadresolutie van 17 november 2025 die formeel een nieuw bestuur voor Gaza mogelijk maakte. Het door Trump gepresenteerde Handvest gaat echter veel verder: Gaza wordt niet eens expliciet genoemd, terwijl het charter een permanente, door Trump geleide structuur beschrijft die wereldwijd schaalbaar zou zijn.

De juridische criticus Pascal Lottaz noemt het ontwerp feodaal van opzet. Trump heeft zichzelf aangesteld als levenslang voorzitter, mag persoonlijk zijn opvolger benoemen en bepaalt wie in het bestuur zit. Bestuursbesluiten kunnen door hem worden geblokkeerd met een veto, er is geen onafhankelijke geschillenrechter en de organisatie kan door hem worden ontbonden. Zodra drie landen het Handvest ratificeren, krijgt de Vredesraad volgens Lottaz VN-erkenning, diplomatieke immuniteiten en extraterritoriale privileges — inclusief het vermogen grond te verwerven buiten nationale jurisdicties. Juristen en mensenrechtenorganisaties noemen dit een mogelijke ontduiking van nationale en internationale rechtsnormen.

Toegang tot het bestuur lijkt afhankelijk van geld: twintig-plus landen hebben zich aangemeld voor een zitplaats, waaronder Saoedi-Arabië, Egypte, Marokko, Pakistan, Indonesië, Turkije, Argentinië en Paraguay. Van Europese lidstaten hebben alleen Hongarije, Kosovo en Bulgarije toegehapt; Nederland, Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk bedankten. China, India en Rusland overwegen nog. Bestuurszetels duren drie jaar; wie in het eerste jaar 1 miljard dollar stort, kan langer blijven — verlenging beslist Trump zelf, wat door critici als pay-to-play bestempeld wordt.

De samenstelling van het Executive Board versterkt de zorgen. Namen als Tony Blair, Jared Kushner, Ajay Banga, Susie Wiles en enkele financiers en vastgoedmagnaten voeren de lijst aan. Veel van deze figuren hebben banden met grote financiële instellingen, het World Economic Forum of Big Tech. Waarnemers zoals Jacob Nordangard trekken een verband tussen deze topnominaties en een ambitie tot technocratische wereldbesturing: volgens hem kan de Vredesraad uitgroeien tot een soort oorlogskabinet dat de weg vrijmaakt voor een autoritaire, digitaal aangedreven bestuursorde.

Journalist Jonathan Cook formuleert het scherper: Gaza zou fungeren als proeftuin voor een “Trumpiaanse wereldorde”, waarin Palestijnen dienen als testpopulatie voor nieuwe vormen van bestuur, bewaking en economische herinrichting. Hij wijst op alarmerende signalen in het veld: Amerikaanse terugtrekkingen uit internationale organisaties, verzwakking van het Internationaal Strafhof en het Internationaal Gerechtshof, en acties zoals de sloop van een UNRWA-gebouw in Oost-Jeruzalem. Cook en anderen menen dat de bedoeling is om bestaande VN-structuren te vervangen door een systeem dat grote bedrijven, rijke financiers en geopolitieke bondgenoten meer directe controle geeft.

Concreet heeft Jared Kushner een Master Plan voorgesteld om Gaza te transformeren in een luxe ‘smart’ kustgebied met toerisme, datacenters en biometrische controle — het zogeheten Gaza Riviera-plan. Critici noemen dit een poging het Palestijnse karakter te wissen en de overgebleven bevolking te reduceren tot goedkope arbeidskrachten. Kushner en vastgoedpartner Steve Witkoff zouden al investeerdersmateriaal hebben verspreid; Trump en Netanyahu maakten in mediacampagnes een luxe-imago van het gebied.

Parallel hieraan werd op 17 oktober 2025 het Civil-Military Coordination Center (CMCC) opgericht door US Central Command, gevestigd in Kiryat Gat en bemand met personeel uit tientallen landen, waaronder Nederland. Het CMCC-voorstel omvat onder meer de aanleg van een streng gecontroleerde woonwijk voor zo’n 25.000 Palestijnen op één vierkante kilometer in door Israël gecontroleerd gebied. Inwoners zouden biometrisch worden geïdentificeerd (gekoppeld aan COGAT-ID's), economische transacties via een digitale Shekel-wallet verlopen en bewoners onderworpen worden aan programma’s bedoeld om “radicalisering” te voorkomen. VN-functionarissen noemen zulke projecten bestuurlijke laboratoria voor totale controle.

Belangrijke zorgen die uit het debat naar voren komen:
- Concentratie van uitvoerende macht bij één persoon (Trump), met weinig tot geen checks-and-balances.
- Mogelijkheid tot extraterritoriale landverwerving en juridische immuniteiten voor functionarissen.
- Financiële drempels en politieke selectie voor lidmaatschap, wat legitimering van een betaalmodel voor invloed impliceert.
- Inzet van digitale identificatie, biometrie en digitale valuta als middelen van beheersing.
- Samenwerking tussen ex-politici, neoliberale financiers en tech-mogendheden die een privaat-gestuurde vorm van governance zouden kunnen vormgeven.

Critici waarschuwen dat het project de deur kan openen naar een gedigitaliseerde, geprivatiseerde en geopolitiek selectieve vorm van bestuur — één die gebruikmaakt van humanitaire crises als hefboom voor institutionele hervorming en economische kansen voor een kleine elite. Aan de andere kant wijst Trump op een “gedurfde nieuwe aanpak” voor conflictresolutie; de internationale reactie en verdere ratificaties zullen bepalen of de Vredesraad blijft wat het nu is: een controversieel plan met verstrekkende implicaties.