Trumps Golden Dome maakt een onveilige situatie niet per se beter, wel duurder

In dit artikel:

De aankondiging van Donald Trumps ruimteschild Golden Dome blaast een oud en omstreden idee nieuw leven in. Het Amerikaanse systeem moet duizenden tot tienduizenden satellieten inzetten om raketlanceringen vroeg te detecteren en inkomende kernwapens met hypersonische onderscheppers uit te schakelen. Trump stelt dat de technologie inmiddels haalbaar en betaalbaar is en dat het schild de Verenigde Staten vóór 2030 moet beschermen tegen landen als Noord-Korea, Rusland en China.

De plannen roepen herinneringen op aan het Strategic Defense Initiative van president Ronald Reagan uit de jaren tachtig, ook bekend als Star Wars. Dat project bleek uiteindelijk technisch onhaalbaar en veel te duur, maar veroorzaakte wel grote onrust in de Sovjet-Unie en China. Een effectief ruimteschild kan de bestaande nucleaire afschrikking ondermijnen: als een land denkt een vergeldingsaanval te kunnen tegenhouden, wordt een kernoorlog mogelijk minder ondenkbaar. Daarom ontwikkelden grootmachten destijds onder meer anti-satellietwapens.

Ook Golden Dome kent volgens de auteur grote problemen. Het Amerikaanse Congres schat de kosten over twintig jaar op 800 tot 1.200 miljard dollar, waardoor een operationeel systeem in 2030 onrealistisch lijkt. Bovendien zou het schild een beperkte aanval mogelijk kunnen onderscheppen, maar bij tientallen of honderden raketten tegelijk snel overbelast raken. Daarmee biedt het waarschijnlijk geen betrouwbare bescherming tegen grote aanvallen van Rusland of China.

De aanbestedingen kunnen vooral bedrijven opleveren die nauwe banden hebben met de regering-Trump. SpaceX, Palantir en Anduril hebben al contracten binnen en maken kans op verdere opdrachten. Elon Musk profiteert mogelijk via de lanceringen, het communicatienetwerk en de ontwikkeling van onderscheppers. Volgens een nog niet breed bevestigd Reuters-bericht zouden de bedrijven het schild zelfs als abonnementsdienst aan de Amerikaanse overheid willen aanbieden.

De grootste zorg is echter een nieuwe wapenwedloop in de ruimte. Rusland werkt al langer aan ruimtewapens en mogelijk nucleaire systemen, terwijl China zijn kernarsenaal uitbreidt. Een Amerikaans schild kan beide landen ertoe aanzetten meer en krachtigere wapens te ontwikkelen. Dat gebeurt tegen de achtergrond van verzwakte wapenbeheersing: de VS verlieten in 2002 het ABM-verdrag en door de oorlog in Oekraïne is er geen volwaardige opvolger voor START gekomen. Volgens de auteur maakt Golden Dome deze al instabiele veiligheidssituatie daarom eerder riskanter dan veiliger.