Trumps 'Donroe-doctrine': druk op Mexico om Cubaans regime te breken
In dit artikel:
Op 9 januari liep een grote olietanker uit Mexico de haven van Havana binnen met bijna 85.000 vaten olie — de enige buitenlandse levering die Cuba dit jaar ontving en waarschijnlijk ook de laatste uit Mexico. Sinds de vroege jaren negentig waren Venezuela en Mexico belangrijke brandstofleveranciers voor het noodlijdende eiland; Venezolaanse leveringen vielen dit jaar volledig weg na de Amerikaanse actie in Venezuela en de overname van de daarige olie-industrie. Mexico leverde vorig jaar gemiddeld zo’n 17.000 vaten per dag, ongeveer een vijfde van Cuba’s behoefte, maar heeft nu ook de toevoer stopgezet.
De Mexicaanse beslissing staat niet los van een recent decreet van president Trump, die een noodtoestand uitriep en aankondigde landen te kunnen bestraffen die olie blijven leveren aan Cuba. Washington beschuldigt Havana onder meer van het faciliteren van Russische spionage en dreigt met importtarieven naar landen die Cuba steunen. Amerikaanse beleidsmakers presenteren die druk als een moderne variant van de Monroe-doctrine: het handhaven van invloed in Latijns-Amerika door tegenstanders economisch of militair onder druk te zetten.
President Claudia Sheinbaum benadrukt dat Mexico soeverein heeft beslist en zegt dat de kwestie niet met de VS is besproken, terwijl ze tegelijk waarschuwde voor het risico van een zware humanitaire crisis op Cuba. Volgens schattingen is er op het eiland nog voor ongeveer twee weken aan olievoorraden; stroomuitval van urenlange duur is al wijdverbreid en ook waterlevering, openbaar vervoer, hulpdiensten en mogelijk ziekenhuiszorg lopen gevaar.
Dat Mexico toegeeft aan Amerikaanse druk is deels te begrijpen vanuit strategische belangen: 2026 is een cruciaal jaar voor de betrekkingen met de VS. Mexico wil goede banden houden vanwege Dreigingen rond grensveiligheid, lopende onderhandelingen over het USMCA-handelsverdrag (waarvoor vóór 1 juli 2026 besluiten moeten worden genomen) en vanwege de economische verwevenheid: in 2025 exporteerde Mexico voor bijna 665 miljard dollar, waarvan 83% naar de VS. Ook het gezamenlijk organiseren van het WK 2026 speelt mee.
Kortom: Mexico lijkt de relatie met de VS te verkozen boven solidariteit met Cuba, waardoor het eiland binnen enkele weken mogelijk grotendeels stilvalt. Volgens critici verloopt diplomatie onder Amerikaanse druk vaak met weinig opties voor de tegenpartij — onderhandelingen met Trump gebeuren dan “met de rug tegen de muur”.