Trump zet topoverleg over Groenland op scherp: 'Alleen honderd procent Amerikaanse controle acceptabel'
In dit artikel:
De VS en Denemarken hielden woensdag in Washington een topoverleg over de toekomst van Groenland, na een verzoek van Kopenhagen vanwege oplopende spanningen tussen de NAVO-bondgenoten. De Deense delegatie, met ook vertegenwoordigers van het autonome Groenland, werd ontvangen in het Witte Huis, maar niet door president Donald Trump; de gesprekken vonden plaats met vice-president JD Vance en minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio. Over de uitkomst werd niets officieel bekendgemaakt.
Trump had het overleg vooraf al fel gelardeerd door te stellen dat elke uitkomst die niet tot volledige Amerikaanse controle over Groenland leidt onacceptabel zou zijn, en hij koppelde het eiland strategisch aan wat hij omschreef als het op te bouwen Amerikaanse raketschild. Sinds zijn herverkiezing voert hij openlijk campagne voor het inlijven van Groenland; na een spectaculaire Amerikaanse operatie in Venezuela herhaalde hij die ambitie en zijn woordvoerder sloot een militaire optie niet uit. Rubio probeerde de spanningen te temperen door te zeggen dat de VS Groenland willen kopen, maar Trump wilde volgens berichten liever volledige Amerikaanse eigendom dan een leaseconstructie.
De Amerikaanse belangstelling wordt verklaard door Groenlands ligging in het poolgebied en de verwachte geopolitieke en economische betekenis zodra klimaatverandering nieuwe scheepvaartroutes en winning van schaarse grondstoffen mogelijk maakt. Rusland heeft in het Arctische gebied tientallen militaire faciliteiten uitgebouwd, en China profileert zich steeds actiever met onder meer ijsbrekers en de status van semi-arctische speler. Denemarken, met een relatief klein defensiebudget, heeft onder westerse druk zijn militaire uitgaven verhoogd en zijn aanwezigheid rond Groenland versterkt, maar kan volgens westerse waarnemers weinig tegenover grote mogendheden plaatsen.
Europese NAVO-lidstaten overwegen nu bij te springen om de noordflank te versterken. Kopenhagen waarschuwt dat Amerikaanse militaire inmenging op Groenland het einde van de NAVO zou betekenen; de premier van Groenland geeft bij een keuze de voorkeur aan Denemarken boven de VS. Verenigde Staten bezitten overigens al de Pituffik Space Base op Groenland, een vroegwaarschuwingslocatie voor intercontinentale raketten. De precieze gevolgen van het Washington-overleg blijven ongewis.