Trump wil op NAVO-top zien dat Europa eigen veiligheid serieus neemt

In dit artikel:

De NAVO-top van dinsdag en woensdag in Ankara draait vooral om geld, veiligheid en de groeiende druk vanuit de Verenigde Staten op Europese bondgenoten en Canada om meer aan defensie uit te geven. Alle 32 lidstaten zijn vertegenwoordigd, met daarnaast gesprekken met leiders en ministers uit onder meer de EU, Oekraïne en verschillende partnerlanden uit het Midden-Oosten en Azië.

Het hoofdthema is hetzelfde als op de top in Den Haag vorig jaar: Washington wil dat de Europese NAVO-landen en Canada meer verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen verdediging. Daarvoor werd toen al een nieuwe norm afgesproken van 5 procent van het bbp aan defensie en veiligheid. NAVO-topman Mark Rutte probeert in Ankara de sfeer te verbeteren door te benadrukken dat de Europese landen en Canada al rond de 4 procent zitten en dus volgens hem vooruitgang boeken.

De spanningen lopen echter op door president Donald Trump, die regelmatig kritiek heeft op de NAVO en recent opnieuw Amerikaanse troepen uit Europa terugtrekt of geplande legeronderdelen schrapt. Ook de Amerikaanse defensieminister Pete Hegseth waarschuwde dat de Amerikaanse aanwezigheid in Europa opnieuw wordt beoordeeld, afhankelijk van hoe snel Europeanen zelf hun veiligheid op orde krijgen.

Naast deze druk speelt ook geopolitiek mee: Europese diplomaten vrezen dat de top wordt overschaduwd door de Amerikaanse en Israëlische strijd tegen Iran, terwijl Trump ontevreden zou zijn dat NAVO-landen daar niet direct aan meedoen. Tegelijkertijd wil de NAVO in Ankara inzetten op hogere wapenproductie en innovatie, met nieuwe deals voor de defensie-industrie ter waarde van tientallen miljarden euro’s.

Voor gastland Turkije is de top ook een kans om de eigen defensie-industrie te promoten en te pleiten voor versoepeling van wapenhandel binnen de NAVO. President Recep Tayyip Erdogan wil bovendien bij Trump aandringen op het opheffen van Amerikaanse sancties en op de verkoop van F-35-gevechtsvliegtuigen aan Turkije. In de slotverklaring zal de NAVO naar verwachting opnieuw steun voor Oekraïne bevestigen, met toezeggingen voor militaire hulp in 2026 en mogelijk ook 2027.