Trump wil dieselexport VS stoppen: dieselprijs in Europa kan fors stijgen

In dit artikel:

De Amerikaanse president Donald Trump overweegt de export van Amerikaanse diesel 90 dagen op te schorten, onder meer naar Europa. Een definitief besluit is echter onzeker: het Witte Huis ontkent dat een volledig exportverbod wordt voorbereid en spreekt over mogelijke vrijwillige maatregelen.

Europa zou door zo’n maatregel hard worden geraakt. In augustus importeerde het dagelijks ruim 500.000 vaten diesel uit de Verenigde Staten. De Europese aanvoer staat al onder druk sinds de inval van Rusland in Oekraïne, waarna de EU stopte met de aankoop van Russische diesel. Ook de aanvoer uit landen rond de Perzische Golf is sterk afgenomen doordat er nauwelijks schepen door de Straat van Hormuz varen. Europa is daardoor extra afhankelijk geworden van Amerikaanse diesel.

Volgens een olie-analist kan de prijs van een vat diesel in Europa stijgen van ongeveer 200 naar 350 dollar. De gemiddelde dieselprijs aan de pomp in de EU bereikte inmiddels een record van 2,23 euro per liter; in Nederland ligt de landelijke adviesprijs rond 2,80 euro. Een hogere dieselprijs raakt niet alleen automobilisten, maar ook de transportsector, landbouw, bouw en industrie. Nederlandse brandstofhandelaren en consumentenorganisaties verwachten daarom verdere prijsstijgingen als de Amerikaanse export stopt.

Trump wil ingrijpen omdat diesel in de VS inmiddels ruim 6,50 dollar per gallon kost, omgerekend ongeveer 1,70 dollar per liter. De prijsstijging hangt samen met verstoringen in de olie- en brandstofaanvoer door de oorlogen in Iran en Oekraïne. Trump vreest bovendien dat hoge brandstofprijzen zijn Republikeinse partij stemmen kosten bij de komende verkiezingen voor het Huis van Afgevaardigden en de Senaat. Door export te beperken, zou er meer diesel op de Amerikaanse markt blijven en de prijs kunnen dalen.

Critici waarschuwen echter dat het plan juist averechts kan werken. Amerikaanse raffinaderijen produceren meer diesel dan het land zelf nodig heeft. Als export onmogelijk wordt, kunnen zij de productie verlagen, waardoor de binnenlandse prijs stijgt. Ook kunnen hogere wereldprijzen de Amerikaanse inflatie aanwakkeren en kunnen langlopende leveringscontracten met buitenlandse afnemers niet eenvoudig worden opgezegd.

Volgens minister van Energie Chris Wright werkt een volledig exportverbod niet en kan het ook benzine en kerosine duurder maken. Hij zegt dat de regering vooral kijkt naar vrijwillige afspraken en manieren om de Amerikaanse dieselvoorziening te vergroten zonder andere brandstoffen in gevaar te brengen.