NU+ | Trump wil aftasten, Poetin wil scoren: dit moet je weten over hun overleg

In dit artikel:

President Donald Trump en zijn Russische collega Vladimir Poetin ontmoeten elkaar vrijdagavond Nederlandse tijd op de Amerikaanse legerbasis Elmendorf-Richardson net buiten Anchorage (Alaska). De top begint volgens de Russen om 11.30 uur lokale tijd (21.30 uur in Nederland). Doel van de bijeenkomst is onder meer te toetsen of een wapenstilstand in Oekraïne haalbaar is; na afloop geven de leiders een gezamenlijke persconferentie.

De gesprekken staan gepland als een een-op-een ontmoeting met alleen vertalers erbij. Dat wekt zorgen bij kenners: tijdens de vorige ontmoeting in Helsinki (2018) liet Trump zich naar verluidt sterk beïnvloeden door Poetin, en deskundigen vrezen opnieuw te weinig tegenwicht. Ook wordt erop gewezen dat de Amerikaanse delegatie weinig ervaring met Rusland zou hebben en dat instituties als de National Security Council en het diplomatieke apparaat onder Trump zijn verzwakt, wat de voorbereiding kan schaden.

Op de agenda staat behalve Oekraïne ook handel; het Kremlin meldt dat de delegaties bij de lunch zullen spreken over het “gigantische” handelspotentieel tussen de VS en Rusland. Analisten zeggen dat Moskou daarmee probeert de relatie met Washington te scheiden van het conflict in Oekraïne en aandacht te verleggen naar economische thema’s die Trump aanspreken.

Europese leiders zijn de afgelopen dagen druk bezig geweest om te voorkomen dat de VS bij deze gesprekken concessies doen die ten koste van Oekraïne gaan. Trump heeft telefonisch gesproken met onder anderen Oekraïens president Volodymyr Zelensky en de Franse president Emmanuel Macron. Premier Mark Rutte zei na die overleggen dat de betrokkenen “eensgezind” zijn en dat “de bal nu bij Poetin” ligt.

Loopgraven in het strategische debat blijven echter diep: het Institute for the Study of War waarschuwt dat Rusland zijn eisen onveranderd handhaaft — inclusief het willen inlijven van vijf Oekraïense regio’s, het verlammen van het Oekraïense leger, neutraliteit van Oekraïne en installatie van een pro-Moskou regering — en dat Poetin door kleine terreinwinst gelooft dat hij zijn doelen kan bereiken. Door de topafspraak alleen al haalt Poetin volgens sommige waarnemers een diplomatiek succes: het vermindert de druk voor extra sancties zolang er uitzicht is op verdere gesprekken.