Trump schuift J.D. Vance naar voren bij Iran-onderhandelingen: 'Politiek mijnenveld'
In dit artikel:
J.D. Vance arriveerde vanochtend (Nederlandse tijd) in Islamabad als hoofdonderhandelaar van de VS in gesprekken met Iran. Vlak voor vertrek deed hij enerzijds een uitnodigend maar ook scherp waarschuwend statement: bereid tot onderhandelen als Iran eerlijk is, maar niet vatbaar voor manipulatie. Analisten vinden het verrassend dat juist Vance deze taak kreeg; hij speelde tot nu toe nauwelijks een zichtbare rol in buitenlandse onderhandelingen. Vance is senator uit Ohio en wordt binnen Trumps kring gezien als één van de weinige stemmen tegen een grootschalige oorlog met Iran, wat mogelijk de voorkeur van Teheran verklaart.
Achtergrond is dat Iran na twee mislukte ronden in april vorig jaar weigerde verder te praten met Jared Kushner (Trumps schoonzoon) en Steve Witkoff, die daarvoor namens Trump opereerden. Kushner en Witkoff reizen nu wel mee, maar Vance leidt de delegatie. Trump grapte onlangs dat hij Vance de schuld zal geven als het niet lukt, en de eer opeist als het wel lukt.
Dat er vandaag überhaupt onderhandeld wordt is opmerkelijk: eerder dreigde Trump dat “een hele beschaving zal sterven” mocht Iran niet instemmen, maar hij ging kort daarna akkoord met een twee weken durend staakt‑het‑vuren, onder de voorwaarde dat de Straat van Hormuz onmiddellijk wordt heropend. Die zeestraat, cruciaal voor olie- en gastransport, blijft echter nog altijd geblokkeerd. Trump stelde dat de VS hun militaire doelen al ruimschoots hebben gehaald, terwijl Iran het staakt‑het‑vuren als een overwinning presenteerde op staats-tv.
Vance heeft de lastige opdracht een duurzame overeenkomst te smeden die het fragiele staakt‑het‑vuur in stand houdt en tegelijk voldoende politieke winst oplevert voor Washington. Trump eist onder meer dat Iran stopt met verrijking van uranium en zijn raketarsenaal opgeeft—eisen die Iran al heeft laten weten onaanvaardbaar te vinden. Analisten noemen de missie een “politiek mijnenveld”, mede doordat Trump bekendstaat om wisselende standpunten en veranderende oorlogsdoelen.
Spanning tussen de partijen escaleerde onder meer door de blokkade van de Straat van Hormuz met zeemijnen en kleine bootjes, die Iran nu zegt op te ruimen omdat ze moeilijk terug te vinden waren. Amerikaanse bronnen zeggen dat Trumps woede deels voortkomt uit het gevoel door Iran te zijn gedwongen en voor schut gezet, terwijl Iran wijst naar Israëlische luchtaanvallen op Hezbollah als onderdeel van de bredere context. Vance moet in die complexe en geladen omgeving een akkoord zien te bereiken dat zowel diplomatiek als politiek houdbaar is.