Trump schrapt recordbedragen aan boetes met gratie voor rijke fraudeurs en politieke bondgenoten
In dit artikel:
President Trump heeft in het eerste jaar van zijn tweede termijn een groot aantal gratie- en pardonbesluiten genomen, waarbij meer dan de helft van de 88 individuele besluiten betrekking heeft op witteboordencriminaliteit (witwassen, bankfraude, wire fraud). In totaal werden straffen kwijtgescholden voor 87 personen en één bedrijf, met samen ruim 298 miljoen dollar aan boetes en schadevergoedingen die daarmee buiten beschouwing vallen — ongeveer 20 miljoen meer dan alle bedragen die hij in zijn hele eerste termijn inzette.
Veel ontvangers zijn zakenmensen of politici, waaronder miljardairs en bekende namen: Changpeng Zhao (oprichter van Binance), die schuldig had bekend aan het mogelijk maken van witwassen en een boete van 50 miljoen dollar accepteerde; de Britse investeerder Joe Lewis (handel met voorkennis); bankier Julio M. Herrera Velutini (betrokken bij een zaak om illegale campagnefinanciering); en het cryptobedrijf HDR Global Trading Limited, dat eerder een boete van 100 miljoen dollar kreeg. Ook eerdere controversiële graties worden genoemd — zoals die van Steve Bannon — en voorbeelden uit Trumps eerste termijn (Gregory Reyes, Albert J. Pirro Jr.). Volgens berichtgeving betaalde zorgmagnaat Joseph Schwartz bijna 1 miljoen dollar aan lobbyisten voor zijn gratie; hij zit inmiddels vast op staatsniveau voor soortgelijke aanklachten.
Het Witte Huis verdedigt de besluiten als bescherming tegen politiek gemotiveerde vervolgingen. Woordvoerder Karoline Leavitt zegt dat er een "zeer grondig" beoordelingsproces is en de president wil mensen helpen die volgens hem door een "gepolitiseerd" ministerie van Justitie zijn gebruikt. Trump zelf ontkent belangenverstrengeling over bijvoorbeeld Zhao: "geen idee" wie hij is, en voegt toe dat hem vooral interesseert of de VS "nummer 1" wordt in crypto.
Kritiek komt van Democraten en juridische waarnemers: zij stellen dat slachtoffers en staatsfondsen geld worden onthouden en wijzen op een patroon waarin rijkdom, invloed of politieke banden doorslaggevend lijken. Vergeleken met voorgaande presidenten veegt Trump veel vaker grote geldbedragen weg; onder Obama en Biden bleven de totaalbedragen veel kleiner. Ook viel op dat het Witte Huis tijdelijk de afhandeling van gratieverzoeken stopzette om strengere regels te overwegen, nadat medewerkers vreesden voor een lucratieve handel in lobbying rond gratieaanvragen.
De ruzie over de graties draait om twee tegengestelde beelden: Trump ziet zijn pardonrecht als instrument tegen wat hij als een vijandig justitieapparaat beschouwt, critici zien het als bevoordeling van de rijken en politiek getrouwen met potentieel nadelige gevolgen voor slachtoffers en het vertrouwen in het rechtsstelsel.