Trump richt een levensgevaarlijke ravage aan, schrijft Frans Timmermans
In dit artikel:
De recente Israëlisch-Amerikaanse aanval op Iran is volgens de auteur onmiskenbaar in strijd met het internationaal recht. De schrijver stelt vier kernfeiten: de aanval schond juridische normen; er was geen voldaan aan de strikte noodzaak- of imminentievoorwaarden die zulke geweldsgebruik eventueel zouden kunnen legitimeren (Iran stond niet op het punt een kernwapen te maken of een ander land aan te vallen); het doden van een zwaar verguisde leider garandeert geen ineenstorting van het regime en draagt een groot risico in zich op chaos, burgeroorlog en hevige repressie; en operaties zoals het torpederen van een schip in internationale wateren of ontvoeringen buiten een oorlogscontext zijn ook juridisch en politiek problematisch. Dergelijke acties — plus vergelijkbare ingrepen in landen als Nigeria en Ecuador — tonen hypocrisie bij een president die juist een einde aan buitenlandse interventies beloofde.
De auteur bekritiseert president Trump scherp: hij negeert internationaal recht, het Amerikaanse parlement, publieke opinie en bondgenoten, en handelt naar eigen morele grenzen zonder overleg. Bondgenoten worden volgens hem niet serieus betrokken maar achteraf gedwongen steun te verlenen uit angst voor Amerikaanse afkeuring; dat levert korte-termijnmeegaandheid op maar schaadt op lange termijn de positie van Europese landen.
Als tegenwicht prijst de schrijver de Spaanse premier Pedro Sánchez die openlijk de Amerikaanse werkwijze veroordeelde. Andere Europese leiders waren aanvankelijk kritisch maar trokken hun scherpe formuleringen in, uit zorg voor hun burgers in de regio. De auteur betoogt dat Europa veel meer invloed zou hebben als de lidstaten eensgezind zouden optrekken: gezamenlijke pressie op Washington biedt meer kans op demping van risicovol Amerikaans optreden dan versnipperde, zwakke reacties.
Er wordt ook een breder geopolitiek punt gemaakt: als de norm “macht boven recht” dominant wordt, staat veel van het door internationale rechtsorde bereikte op het spel — van ontwapeningsakkoorden tot de stabiliteit waarop kleinere en middelgrote landen vertrouwen. De schrijver verwijt Nederlandse premier Mark Rutte het bagatelliseren van Europese verdeeldheid door te stellen dat de NAVO eendrachtig achter Trump zou staan, en pleit ervoor dat Europese leiders eerlijk zijn tegen hun burgers over de gevaren van het Amerikaanse beleid en eindelijk gezamenlijk optrekken om eigen belangen en de internationale rechtsorde te verdedigen.