Trump past militaire oefening met Zuid-Korea aan om Noord-Koreaanse leider te paaien

In dit artikel:

De Verenigde Staten en Zuid-Korea beginnen met een aangepaste editie van Ulchi Freedom Shield (UFS), hun jaarlijkse militaire oefening. Aan Zuid-Koreaanse zijde doen ongeveer 18.000 militairen mee; het aantal Amerikaanse deelnemers is niet bekend. Omdat beide landen formeel nog altijd in oorlog zijn met Noord-Korea en alleen een wapenstilstand geldt, vormt de oefening een belangrijk onderdeel van hun gezamenlijke afschrikking.

De training richt zich dit jaar onder meer op het bestrijden van drones en cyberaanvallen. Noord-Korea heeft zijn militaire mogelijkheden uitgebreid door de samenwerking met Rusland. Pyongyang levert wapens en militairen voor de oorlog in Oekraïne en doet daar ervaring op met raketten en moderne droneoorlogvoering. Amerikaanse commandanten in Zuid-Korea hadden daarom eerder aangekondigd dat de oefening groter zou worden.

President Donald Trump besloot echter op het laatste moment de omvang te beperken. Hij wil daarmee Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un verleiden tot nieuwe gesprekken. Tijdens zijn eerste ambtstermijn sprak Trump Kim meerdere keren, maar die diplomatie leidde niet tot de ontmanteling van het Noord-Koreaanse kernwapenprogramma. Pyongyang beschikt volgens de berichtgeving inmiddels over ongeveer vijftig kernkoppen. Trump stelde dat de oefeningen voor Noord-Korea een vijandig signaal vormen en verwees naar zijn eerdere contacten met Kim.

De Amerikaanse president heeft volgens de analyse ook politieke redenen. Zijn aanpak in het Midden-Oosten levert problemen op en zijn belofte om vrede tussen Rusland en Oekraïne te bewerkstelligen is niet uitgekomen. Een doorbraak met Kim zou hem in de aanloop naar de Amerikaanse verkiezingen een buitenlands succes kunnen opleveren. Tegelijkertijd gebruikt Trump de kwestie om druk uit te oefenen op de Zuid-Koreaanse president Lee Jae-myung, onder meer vanwege Seoul’s beperkte steun aan de Amerikaanse en Israëlische strijd tegen Iran en de trage uitvoering van toegezegde investeringen.

De precieze gevolgen van de afschaling waren bij aanvang nog onduidelijk. In 2018 werden de oefeningen al eens opgeschort om diplomatie met Noord-Korea ruimte te geven. Zuid-Korea is voor zijn veiligheid sterk afhankelijk van Amerikaanse steun en kan daarom weinig weerstand bieden. Lee spreekt wel de hoop uit dat de maatregel tot zinvolle gesprekken leidt. Tegelijk wil hij de Zuid-Koreaanse krijgsmacht versneld voorbereiden op een grotere eigen verantwoordelijkheid, omdat Washington eerder heeft aangegeven dat Seoul meer voor zijn verdediging moet instaan.

Kim zal vermoedelijk eerst afwachten tot de oefening na elf dagen is afgelopen. Daarna kan hij beoordelen of Washington bereid is tot verdere concessies, zoals het permanent beëindigen van gezamenlijke oefeningen of erkenning van Noord-Korea als kernmacht. Zijn nauwere banden met Rusland en China geven hem ruimte om een ontmoeting met Trump uit te stellen.

De Amerikaanse koers roept bovendien vragen op bij bondgenoten als Japan, Taiwan, de Filipijnen en Australië. Zij zien de Amerikaanse aandacht opnieuw verschuiven naar het Midden-Oosten. Het vertrek van het laatste Amerikaanse vliegdekschip in Azië naar de Straat van Hormuz versterkt de onzekerheid over de militaire betrokkenheid van Washington in de regio en kan landen ertoe aanzetten meer op eigen defensie te gaan vertrouwen.