Trump neemt met hoop op machtswisseling in Iran een flinke gok

In dit artikel:

Donald Trump zet met zijn oproep aan het Iraanse volk om het regime omver te werpen in feite alles op één kaart: hij gokt erop dat militaire druk zal uitmonden in een interne machtswisseling. Iran heeft decennialang een hard repressief bewind gevoerd, met harde maatregelen tegen protesten; begin dit jaar werden demonstraties nog bloedig neergeslagen waarbij duizenden omkwamen.

Regionaal vormt Teheran volgens de redactie een ernstige bedreiging: het streeft naar uitschakeling van Israël en heeft een netwerk van bondgenoten en proxy’s opgebouwd — van Hezbollah en Hamas tot de Houthi’s — dat de stabiliteit in het Midden-Oosten ondermijnt. Daarnaast baart het nucleaire programma en het grote arsenaal aan ballistische raketten zorgen, niet in de laatste plaats vanwege risico’s voor internationale scheepvaart en energievoorziening. Recente dagen hebben dat gevaar opnieuw zichtbaar gemaakt.

Moreel en geopolitiek valt aan militaire actie tegen Iran begrip toe te schrijven, maar juridisch is de zaak zwakker. Er was volgens de redactie geen acute, direct aantoonbare dreiging die een preventieve aanval internationaalrechtelijk zou rechtvaardigen; het Amerikaanse bestuur probeerde die ruimte te creëren door te waarschuwen voor mogelijke raketaanvallen op Amerikaanse doelen.

Crucieel is uiteindelijk de uitkomst: kunnen bombardementen of druk het Iraanse regime daadwerkelijk doen vallen, en bestaan er realistische, stabiele alternatieven voor bestuur in Iran? De aanvallen kunnen hoogstens condities scheppen, maar of dat leidt tot een duurzame machtswisseling blijft ver weg van zeker.