Trump laat Zuid-Korea in de steek en paait de Noord-Koreaanse dictator Kim Jong-un. Hij zet daarmee ook de Amerikaanse allianties in Azië op het spel

In dit artikel:

De Amerikaanse president Donald Trump heeft afgelopen weekend opnieuw zijn goede relatie met de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un benadrukt. Op Truth Social plaatste hij een foto van hun ontmoeting in 2019 bij Panmunjom, aan de grens tussen Noord- en Zuid-Korea. Kort daarna zei hij dat hij minister van Defensie Pete Hegseth opdracht had gegeven de Amerikaanse deelname aan de jaarlijkse legeroefening Ulchi Freedom Shield met Zuid-Korea „substantieel” te beperken. Volgens de Zuid-Koreaanse legerleiding begon de elfdaagse oefening maandag wel volgens planning. Ongeveer 18.000 Zuid-Koreaanse militairen nemen deel; het aantal Amerikaanse deelnemers is niet bekendgemaakt.

Trump noemt meerdere redenen voor zijn besluit. Hij vindt de oefening onnodig vijandig tegenover Noord-Korea, klaagt over de kosten die volgens hem vooral door de Verenigde Staten worden gedragen en verwijt Zuid-Korea onvoldoende steun voor de Amerikaanse oorlog tegen Iran. Ook spelen mogelijk moeizame gesprekken mee over Zuid-Koreaanse investeringen van circa 350 miljard dollar in de VS, een toezegging die Seoul deed om hogere Amerikaanse importheffingen te vermijden.

Trumps kwalificatie van Noord-Korea als „niet bedreigend en respectvol” staat haaks op de ontwikkelingen in het land. Pyongyang heeft Zuid-Korea dit jaar in de grondwet als vijandige staat bestempeld, hereniging afgewezen en zichzelf formeel als kernmacht omschreven. Noord-Korea steunt bovendien Rusland in de oorlog tegen Oekraïne met raketten, munitie en naar schatting 12.000 tot 15.000 militairen. Volgens Oekraïne overweegt Pyongyang nog eens tienduizenden militairen en 120 ballistische korteafstandsraketten te sturen.

De militaire samenwerking met Rusland levert Noord-Korea geld, brandstof, wapentechnologie en gevechtservaring op. Daarom richten de Amerikaanse en Zuid-Koreaanse oefeningen zich dit jaar onder meer op drones, elektronische oorlogvoering en cyberaanvallen. Volgens de Amerikaanse kolonel Ryan Donald hebben Noord-Koreaanse militairen in Oekraïne nieuwe lessen opgedaan die de dreiging voor Zuid-Korea veranderen.

Toch lijkt Trump opnieuw toenadering tot Kim te zoeken. Hij ontmoette de Noord-Koreaanse leider al drie keer in 2018 en 2019, maar gesprekken over kernontwapening in ruil voor verlichting van sancties liepen vast. Volgens hoogleraar Koreastudies Remco Breuker zal Kim alleen opnieuw praten als Noord-Korea daar voordeel bij heeft of als dat Rusland goed uitkomt. Door de nauwere samenwerking met Moskou en de snelle ontwikkeling van het kernwapenarsenaal heeft Pyongyang volgens Breuker momenteel weinig reden om op Amerikaanse avances in te gaan.

De Zuid-Koreaanse president Lee Jae-myung reageerde desondanks voorzichtig positief. Hij hoopt dat de goede verhouding tussen Trump en Kim tot gesprekken over vrede en stabiliteit leidt. Lee probeert de spanningen met Noord-Korea, die onder zijn voorganger sterk waren opgelopen, te verminderen. Hij stopte onder meer grenspropaganda en riep op tot gesprekken over een pauze in het Noord-Koreaanse kernwapenprogramma en een formeel vredesverdrag voor de Koreaanse oorlog. Pyongyang heeft daar nog niet op gereageerd en waarschuwde juist dat het Amerikaanse en Zuid-Koreaanse „vijandige daden” krachtig zal beantwoorden. Het vuurde onlangs twee raketten af.

Trumps kritiek op Zuid-Korea past volgens het artikel in een breder patroon van harde uitvallen naar traditionele bondgenoten. Zijn houding kan het vertrouwen in de Amerikaanse veiligheidsgarantie in Azië verder aantasten. Die twijfel wordt versterkt doordat de oorlog tegen Iran Amerikaanse troepen, munitie en materieel zwaar belast: onderdelen van het luchtafweersysteem THAAD en voorraden zijn uit Zuid-Korea naar het Midden-Oosten verplaatst, terwijl ook de Amerikaanse vliegdekschipcapaciteit in Azië onder druk staat. Zuid-Korea, Japan en de Filipijnen zoeken daarom meer onderlinge samenwerking. Breuker verwacht bovendien dat het debat over een eigen Zuid-Koreaans kernwapenprogramma en over meer zelfstandige militaire commandovoering zal versnellen.