Trump krijgt kritiek van aanhangers over Irandeal: "Grootste blunder in buitenlands beleid in decennia"

In dit artikel:

In de Verenigde Staten is scherp verzet gekomen tegen het voorlopige akkoord tussen Washington en Teheran dat een einde aan de oorlog moet brengen. De heibel ontstond al vóór de volledige tekst bekend werd, maar is na publicatie eerder aangezwollen: critici, ook uit de Republikeinse gelederen, vinden dat de VS te veel heeft toegegeven en te weinig garanties in handen heeft gekregen.

Journalist Thomas De Graeve wijst erop dat tegenstanders vooral wijzen op concrete toezeggingen aan Iran: het opheffen van oliesancties, de mogelijkheid van terugkeer van bevroren tegoeden en het vooruitzicht op een herstelfonds van zo’n 300 miljard dollar (naast ongeveer 24 miljard dollar aan direct vrijkomende middelen). Tegenstanders vrezen dat die middelen de Iraanse militaire capaciteit kunnen versterken en dat de Straat van Hormuz binnen 60 dagen weer als drukmiddel gebruikt zou kunnen worden. Ook bestaat grote scepsis over de vraag of het nucleaire programma van Iran effectief zal worden ingedamd.

Amerikakenner Björn Soenens onderscheidt twee groepen kritiek binnen de Republikeinse stroming: aan de ene kant MAGA-aanhangers die teleurgesteld zijn omdat de VS zich volgens hen niet langer afzijdig houdt van verre conflicten; aan de andere kant hawks die vinden dat de regering de oorlog te snel en te veel in het voordeel van Iran beëindigt. Prominente Republikeinen verwoorden die onvrede: sommige senatoren en commentatorenkretsen spreken van een buitenlands beleid dat grote fouten maakt, anderen roepen dat miljarden aan fondsen aan een vijandige theocratie geen verstandig beleid is. Senator Bill Cassidy noemt de deal volgens berichten een van de grootste blunders in decennia; Ted Cruz prijst juist geen enkele vermindering van risico’s. Senator Lindsey Graham reageerde voorzichtiger en erkende dat het heropenen van de Straat van Hormuz en het beëindigen van vijandelijkheden voordelen kunnen hebben, maar nuanceerde zijn steun.

Soenens ziet in de controverse een mogelijk kantelpunt voor Trump binnen zijn eigen partij. De Iranoorlog heeft volgens hem aan prestige geknaagd; enkele Republikeinen zouden zich van Trump kunnen distantiëren, zeker als de partij zwak presteert bij de aanstaande midterms. Volgens Soenens oogt Trumps handelwijze ook als een poging om snel de onvrede over stijgende brandstofprijzen en interne onrust te sussen — een politiek manoeuvre met risico’s voor zowel zijn imago als de samenhang van het MAGA‑merk. Kleine politieke symboliek, zoals door critici verkochte petjes met de tekst “Make Iran Great Again”, onderstreept de felle binnenpartijlijke verdeeldheid.