Trump: klimaatverandering schaadt gezondheid niet (ondanks al het bewijs daarvoor)
In dit artikel:
De Amerikaanse milieuautoriteit EPA heeft recent besloten dat broeikasgassen zoals CO2 en methaan niet (langer) als een directe bedreiging voor gezondheid en welzijn worden aangemerkt. Die wijziging schakelt een belangrijke juridische basis uit die sinds 2009 het Amerikaanse klimaatbeleid ondersteunde en maakt het eenvoudiger voor de regering-Trump om regels voor auto’s, fabrieken en de fossiele industrie terug te draaien.
De maatregel past in een breder patroon van de Trump-regering: terugtrekking uit het klimaatakkoord van Parijs, vertrek uit belangrijke internationale klimaatorganisaties en een expliciete voorkeur voor olie en gas. EPA-topman Lee Zeldin noemde de operatie de grootste deregulering in de Amerikaanse geschiedenis en stelde dat bedrijven zo ongeveer 1,3 biljoen dollar besparen door minder regelgeving. Klimaatwetenschappers en milieuorganisaties spreken dit tegen en noemen het juist een historische aanval op klimaatbeleid; zij wijzen op veel hogere maatschappelijke kosten van klimaatschade op lange termijn.
Juridisch kan het besluit nieuwe rechtszaken uitlokken. Advocaten en juristen verwachten dat belanghebbenden — van staten tot ngo’s en individuele slachtoffers — de Amerikaanse en internationale rechtbanken gaan opzoeken. Zij wijzen onder meer op een uitspraak van het Amerikaanse Hooggerechtshof uit 2011 die regulering van broeikasuitstoot aan de EPA toedichtte; nu de EPA die ruimte beperkt, kan er een nieuw rechtsfront ontstaan. Klimaatjurist Laura Burgers (Universiteit van Amsterdam) benadrukt dat rechters wereldwijd steeds vaker bescherming tegen klimaatverandering als onderdeel van mensenrechten zien, en dat die ontwikkeling ook richting de VS effect kan hebben.
De gezondheidsargumenten tegen terugschakeling van maatregelen zijn sterk: WHO noemt klimaatverandering de grootste bedreiging voor de volksgezondheid. Hittestress, nieuwe infectieziekten, ademhalingsproblemen door bosbrandrook, gevolgen voor zwangerschappen en de schade door overstromingen en stormen zijn concrete risico’s. Onderzoek wijst uit dat meer dan 3,5 miljard mensen in kwetsbare gebieden wonen en dat na 2030 hitte, malaria, diarree en ondervoeding wereldwijd tot veel extra sterfgevallen kunnen leiden.
Wat de uiteindelijke gevolgen van het Amerikaanse besluit zullen zijn, is onzeker. Juristen en experts waarschuwen dat de internationale en nationale rechtspraak, evenals de gezondheids- en economische gevolgen van klimaatverandering, de Amerikaanse regering kunnen blijven aanspreken — ongeacht beleidswijzigingen in Washington.