Trump kent de behoedzaamheid die ooit bij het politiek conservatisme in de VS hoorde niet

dinsdag, 28 april 2026 (07:00) - De Groene Amsterdammer

In dit artikel:

Casper Thomas bespreekt hoe de hedendaagse Amerikaanse rechtervleugel is veranderd — en hoe ze tegelijk voortbouwt op oudere tradities — en vraagt zich af wat dat betekent voor de Midterm-verkiezingen in november 2026. Waar ooit het soort verfijnd, retorisch gekruid conservatisme van William F. Buckley domineerde — met nadruk op moreel conservatisme, vrij ondernemerschap en beperkt overheidsingrijpen — domineert nu een hardere, verbeten stijl die zich in tweets en rellen uit. Buckley-achtige figuren bestaan nog wel, maar zij opereren buiten de MAGA-beweging en zijn eerder nostalgisch over een tijd van institutionele balans.

Belangrijk punt in het stuk is dat de breuk tussen ‘oud’ en ‘nieuw’ rechts minder scherp is dan het lijkt: xenofobie, misogynie en antidemocratische ideeën zaten ook vroeger al in het gedachtegoed, alleen verpakt in andere retoriek. Die continuïteit ziet Thomas ook in Europa, waar politieke lijnen van iemand als Frits Bolkestein via gradaties toeleidden naar politici als Geert Wilders.

De auteur plaatst bovendien de Amerikaanse ontwikkelingen in internationaal perspectief. Het antiliberale rechts dat wereldwijd opkomt is een experimentele macht: kan het functioneren binnen een vrije democratie met eerlijke verkiezingen? Hongarije geeft een mogelijk antwoord ‘ja’; de Verenigde Staten, met de huidige dynamiek, lijken eerder een waarschuwing dat het tegenstel mogelijk tot ontwrichting leidt. Als illustratie gebruikt Thomas Trumps buitenlandse politiek, in het bijzonder de omgang met Iran: beslissingen zonder traditionele terughoudendheid hebben de indruk versterkt dat Amerikaanse dominantie niet vanzelfsprekend is en kunnen economische gevolgen hebben — met politieke naschokken richting de verkiezingen.

Thomas sluit met de observatie dat antidemocratische houdingen geen nieuw facet van conservatisme zijn en waarschuwt dat de huidige machthebbers daaruit kunnen putten. De vraag is of kiezers en instituties in november zullen bepalen hoe ver die traditie zich concreet vertaalt in politiek handelen.