Trump gebruikt gemiste Nobelprijs als argument over Groenland
In dit artikel:
Donald Trump heeft in een brief aan Europese leiders, onder wie de Noorse premier Jonas Gahr Støre, laten weten dat hij zich niet langer voelt gebonden om uitsluitend vanuit vredesoverwegingen te handelen. Volgens de brief, die medewerkers van de Nationale Veiligheidsraad naar meerdere Europese ambassadeurs in Washington hebben verspreid, beroept Trump zich op het feit dat hij geen Nobelprijs voor de Vrede ontving en stelt dat zijn beslissingen voortaan ook expliciet zullen worden getoetst aan wat volgens hem “goed is voor de Verenigde Staten”.
Centraal in de boodschap staat Groenland: Trump betwist openlijk het eigendomsrecht van Denemarken, zegt dat er geen juridische basis zou zijn voor Deens gezag en waarschuwt dat de wereld niet veilig is tenzij de VS “volledige controle” over het eiland hebben. Hij roept bovendien op tot actie van bondgenoten en verwijst naar zijn bijdrage aan de NAVO als argument dat de alliantie iets terug zou moeten doen voor de VS.
De brief kwam vlak nadat Støre kritiek had geuit op nieuwe Amerikaanse importheffingen; Noorwegen is een van acht landen die vanaf 1 februari tien procent invoerbelasting krijgen, oplopend naar 25 procent op 1 juni. Volgens de Amerikaanse boodschap wil Trump die maatregel handhaven totdat er overeenstemming is over een eventuele “volledige en totale aankoop” van Groenland. De tarieven treffen naast Noorwegen ook Denemarken, Zweden, Frankrijk, Duitsland, Finland, Nederland en het Verenigd Koninkrijk.
De uitspraken en de tariefmaatregel hebben de spanningen met Europa opgestookt. Noorwegen participeert in de Deens geleide militaire oefening Arctic Endurance in Groenland; de Noorse defensieminister bevestigde inzet van personeel. Europese landen reageerden gezamenlijk en spraken hun solidariteit uit met het Koninkrijk Denemarken en de bevolking van Groenland, benadrukkend dat zij vastbesloten zijn hun soevereiniteit te handhaven.
Achtergrond: de brief verwijst ook naar de uitreiking van de Nobelprijs voor de Vrede vorig jaar aan Venezolaanse oppositieleider Maria Corina Machado. Voor extra context: Trump probeerde in het verleden (2019) eveneens belangstelling te tonen voor Groenland, wat destijds al tot diplomatieke commotie leidde. De recente brief en de gekoppelde economische druk illustreren een hernieuwde en open confrontatie over Arctische geopolitiek en soevereiniteitsclaims.