Trump dreigt met tolheffing in Straat van Hormuz als vredesdeal mislukt

In dit artikel:

De Verenigde Staten en Iran beginnen vandaag in Zwitserland met technische onderhandelingen over een blijvend vredes- en nucleair akkoord. De gesprekken vinden plaats in een luxeresort en waren eerder uitgesteld vanwege oplopende spanningen in Libanon; Pakistan fungeert als bemiddelaar. De Iraanse delegatie is aangekomen en ook hooggeplaatste Amerikaanse functionarissen nemen deel, onder wie vicepresident JD Vance, Trumps schoonzoon Jared Kushner, gezant Steve Witkoff en IAEA-directeur Rafael Grossi. Het Internationaal Atoomenergieagentschap moet toezicht houden op onderdelen van een nucleair akkoord, zoals het verdunnen van verrijkt uranium.

De start van de besprekingen volgt op conflicten rond de Straat van Hormuz. Iran kondigde zaterdag opnieuw een blokkade van die strategisch belangrijke zeestraat aan, naar eigen zeggen uit protest tegen aanhoudende Israëlische aanvallen in Libanon en vermeende schendingen van het bestand. Het Amerikaanse leger stelde echter dat scheepvaart gewoon doorgaat en dat er geen aanwijzingen zijn voor een daadwerkelijke afsluiting. Eerder dit jaar was de doorgang al grotendeels geblokkeerd nadat het conflict met de VS en Israël escaleerde; vorige week tekenden Trump en de Iraanse president Pezeshkian met Pakistan en Qatar een raamwerk voor heropening, waarna schepen weer begonnen te varen.

President Trump waarschuwt dat de VS zonder een definitief akkoord kunnen overgaan tot het vragen van een tol voor de bescherming van de doorvaart door de Straat van Hormuz. Tijdens de huidige wapenstilstand van zestig dagen blijft volgens hem geen tol verschuldigd, maar als er geen permanente regeling komt kan betaling voor beveiliging aan de orde zijn. Die wapenstilstandperiode kan verlengd worden.

De situatie in Libanon speelt een cruciale rol voor de slagingskans van de Zwitserse gesprekken. Israël heeft volgens berichten het grootste deel van de aanvallen in Libanon gestaakt, met uitzondering van een zone langs de grens waar nog gericht wordt op Hezbollah-doelen. Nieuwszenders melden dat het dodental in het zuiden van Libanon is opgelopen; verdere ontwikkelingen daar kunnen de onderhandelingen beïnvloeden.

Kort samengevat: technische besprekingen tussen VS en Iran starten nu in Zwitserland met betrokkenheid van hoge Amerikaanse en internationale functionarissen en toezichthouders, in een context van fragiele wapenstilstand, herhaalde blokkadeclaims rond de Straat van Hormuz en politieke druk vanuit het geweld in Libanon.