'Trump breekt met wereldorde die VS zelf heeft opgebouwd', Xi en Poetin kijken mee

In dit artikel:

De afgelopen dagen heeft president Donald Trump met een militaire actie in Venezuela en daaropvolgende bedreigingen richting Colombia, Cuba, Mexico en zelfs Groenland een duidelijke koerswijziging getoond: de VS wil haar invloed op het westelijk halfrond actief herbevestigen. Volgens het Witte Huis sluit dit aan bij de nieuwe Amerikaanse veiligheidsstrategie die stelt dat Washington het recht en de plicht heeft om de regio strak te controleren. Na de inval zei Trump dat Amerikaanse dominantie in de regio niet meer ter discussie staat.

Deskundigen zien in deze aanpak een breuk met de naoorlogse liberale wereldorde die de Verenigde Staten zelf hielpen opbouwen via instituties als de Verenigde Naties, het IMF en de NAVO. Hoogleraar Frans Osinga waarschuwt dat Washington met het opzijschuiven van internationale samenwerking en het terugtrekken uit tientallen VN-organisaties (rond de 31 instanties, volgens het bericht) afstand doet van die regels en allianties. Het Witte Huis rechtvaardigt de uittredingen met het argument dat die organisaties de Amerikaanse nationale belangen zouden schaden.

De operatie in Venezuela staat niet op zichzelf: analisten koppelen het aan de aanwezigheid van China en Rusland in Latijns‑Amerika. Peking fungeerde als belangrijke investeerder en wapenleverancier voor Venezuela en Moskou leverde recent luchtafweer aan het regime van Nicolás Maduro. Met de gevangenneming van Maduro verliezen China en Rusland een strategische partner in Zuid‑Amerika, al reageren beide grootmachten verschillend: Russische bloggers en analisten uiten kritiek op de effectiviteit van hun eigen militaire en politieke capaciteiten, terwijl China volgens waarnemers van deze gebeurtenissen kan profiteren om zijn alternatief voor de liberale orde verder te promoten.

Politicologen stellen dat Trump hiermee aansluit bij het wereldbeeld van leiders als Xi Jinping en Vladimir Poetin, die machtspolitiek en invloedssferen verkiezen boven multilaterale regels. De routinematige dreiging met militair ingrijpen en het terugtrekken uit internationale samenwerking scheppen volgens critici niet alleen regionale onzekerheid, maar ondermijnen ook het systeem waarvan de VS jarenlang de architect was — een ontwikkeling die sommigen "diep tragisch" noemen en die de geopolitieke verhoudingen mogelijk blijvend kan veranderen.