Trump bluft als een autoverkoper. Dat brengt de felbegeerde deal met Iran niet dichterbij
In dit artikel:
De afgelopen weken herhaalde de Amerikaanse president Donald Trump herhaaldelijk dat een vredes- of ontwapeningsakkoord met Iran “bijna rond” was, maar concrete resultaten bleven uit. Zijn recente claim dat een deal voor 95 procent af was, werd gevolgd door tegenstrijdige boodschappen, mislukte besprekingen en openlijke tegenstand van bondgenoten — een patroon dat volgens waarnemers lijkt op Trumps eerdere, niet-uitgekomen beweringen over een snelle oplossing van de oorlog in Oekraïne.
Chronologie en inhoudelijke knelpunten
- Eind maart en in april wisselde Trump tussen bravoure (de oorlog gewonnen, het nucleaire programma “vernietigd”) en het stellen van steeds zwaardere eisen aan Iran. Hij stelde onder meer dat Iran zich onvoorwaardelijk moest overgeven en eiste dat meerdere Midden-Oosterse landen de Abraham-akkoorden zouden ondertekenen als onderdeel van een bredere ruil.
- Begin april leidde een wapenstilstand kortstondig tot formele onderhandelingen in Islamabad. Die gesprekken leidden niet tot overeenstemming over de cruciale kwestie: beperkingen op Iraans nucleair materiaal en garanties tegen kernwapens. Volgens Trump werd er wel overeenstemming bereikt over veel punten, maar niet over kernwapens.
- Eind mei escaleerde de berichtgeving opnieuw: na telefoontjes van regionale leiders en optimistische signalen uit Trumps kamp gingen media brede speculaties over een naderende deal rond. Tegelijkertijd werd kritiek hoorbaar uit zijn eigen partij en van Israël, die vonden dat Washington te veel concessies deed — bijvoorbeeld over het vrijgeven van bevroren tegoeden en het voorlopig ongemoeid laten van verrijkt uranium.
- Op de onderhandelingstafel kwam uiteindelijk een raamwerk van ongeveer zestig dagen te liggen waarin de nucleaire discussie verder moest worden uitgewerkt, maar geen bindende oplossing over de kernvraag.
Motieven en machtsverhoudingen
Analisten zien bij Trump een mix van binnenlandse en geopolitieke motieven. Het snel laten dalen van brandstofprijzen in de VS lijkt een belangrijk politiek doel nu de Republikeinen vrezen voor verliezen bij de aanstaande Congresverkiezingen. De olieprijs reageert telkens op optimistiche verklaringen uit Washington, wat Trumps verklaringen strategisch waardevol maakt ongeacht of er echt een akkoord is. Iran zelf heeft weinig haast: door controle over de Straat van Hormuz behoudt Teheran sterke onderhandelingsmacht en voelt het zich minder gedwongen tot concessies.
Stijl van onderhandelen en gevolgen
Verschillende journalisten en insiders omschrijven Trumps optreden als zeer mediagedreven: elke dag lijkt een nieuwe nieuwscyclus die hij wil domineren, met wisselende escalaties en de-escalaties. Zijn aanpak verschuift vaak de doelpalen — een voorbeeld is het koppelen van een nucleair akkoord aan bredere normalisatieakkoorden tussen Arabische staten en Israël — en creëert daardoor verwarring bij zowel onderhandelaars als publiek. Medewerkers rond Trump zeggen dat hij gefrustreerd raakt door zijn beperkte vermogen Iran tot capitulatie te dwingen.
Breder perspectief
De gebeurtenissen passen in een langer patroon: ook bij de gesprekken over Oekraïne maakte Trump grote verwachtingen die niet werden waargemaakt. Historische context helpt: eerdere nucleaire akkoorden met Iran (zoals het akkoord van 2015) zijn door Amerikaanse beleidswisselingen al meerdere keren onder druk gekomen, wat wantrouwen en strategische voorzichtigheid aan beide kanten voedt.
Slotbeeld
In feite staat op dit moment meer dan retoriek op het spel: geopolitieke macht, regionale stabiliteit, en Amerikaanse binnenlandse politiek zijn nauw met elkaar verweven. Ondanks herhaalde claims van naderende vrede, ontbreken concrete, duurzame stappen om de kerntwisten — vooral rond Iran’s nucleaire capaciteiten — definitief op te lossen.