Trump and Xi will struggle to strike a major economic deal

maandag, 11 mei 2026 (21:03) - NRC Handelsblad

In dit artikel:

Donald Trump en Xi Jinping ontmoeten elkaar op 14 en 15 mei in Beijing, maar veel meer dan het bevestigen van de sinds oktober 2025 geldende wankele wapenstilstand tussen de Verenigde Staten en China valt er niet te verwachten. De top is al op zichzelf een klein succes: de geplande ontmoeting werd uitgesteld door de oorlog in Iran, maar beide kanten wilden hem snel laten plaatsvinden als onderdeel van vier geplande ontmoetingen dit jaar.

Achtergrond: een jaar geleden dreigde een grote handelsoorlog, met Amerikaanse tarieven die volgens de schrijver ooit opliepen naar 145% en Chinese exportbeperkingen op zeldzame metalen die wereldwijde industrieën raakten. De truce verlaagde tarieven en herstartte leveringen van essentiële grondstoffen, maar structurele onenigheid bleef. Beide regeringen hebben de ambitie tot een groots, meerjarig akkoord laten varen; Washington concentreert zich nu op concrete inkoopverplichtingen in plaats van het veranderen van China’s economische model, Beijing rekent niet meer op een grondige reset onder Trump.

Een mogelijk gepresenteerd resultaat is de oprichting van een “Board of Trade”. In Washington hoopt men dat zo’n orgaan kan sturen op handelsstromen en het handelstekort terugdringen; in Beijing ziet men het liever als een werkmechanisme om geschillen te beslechten. Analisten waarschuwen dat het orgaan weinig zal veranderen: China exporteert simpelweg veel meer goederen die Amerika wil dan andersom, en zelfs flinke orders voor rundvlees, sojabonen en Boeings zullen de kloof niet dichten.

Tariefbeleid blijft centraal en onzeker. De huidige overeenkomst brengt Amerikaanse tarieven naar ruwweg 47% en Chinese tarieven naar circa 30% (schatting Peterson Institute), en veel bedrijven hebben zich daaraan aangepast. Maar een recente uitspraak van het Amerikaanse Hooggerechtshof die veel globale tarieven wegvaagde, maakte het beleid onstabiel. Washington onderzoekt nu alternatieve middelen — tarieven tegen landen met overcapaciteit en tegen landen die gebruikmaken van gedwongen arbeid — en die onderzoeken dreigen opnieuw vooral China te raken. Een expliciete belofte om tarieven stabiel te houden zou daarom een belangrijk resultaat zijn.

Spanningen en tegenmaatregelen blijven broeien. De Amerikaanse administratie probeert haar harde maatregelen tegen China te controleren — sancties bevriezen, gecontroleerde verkoop van geavanceerde chips toestaan — maar aankondigingen over grootschalige technologie-diefstal en sancties tegen Chinese raffinaderijen tonen hoe moeilijk het is het systeem stil te houden. China anticipeert met wetgeving die wraakmaatregelen mogelijk maakt tegen bedrijven die buitenlandse sancties naleven en kondigt hervattingen van een licentiesysteem voor zeldzame aardmetalen aan (geschorst na de eerdere ontmoeting, maar met een deadline in november).

Beide landen willen de escalatie vermijden uit pragmatische vrees: een volledige economische breuk is onaanvaardbaar. Tegelijk werken ze eraan elkaars kwetsbaarheden weg te werken — China in geavanceerde chips en exportdiversificatie; de VS in het verlagen van de afhankelijkheid van Chinese zeldzame metalen. Mogelijke winstpunten van de top zijn symbolisch en beperkt: afspraken over AI-veiligheid, flinke aankooporders, en bedrijfs- & onderzoeksdeals — vooral in luchtvaart, energie en farmacie — plus beloftes om verdere dialoog te voeren.

Kortom: geen “grand bargain”, maar een stabiliserende show van goede wil. Het belangrijkste dat op het spel staat is het voorkomen van een verslechtering; een echte normalisatie of structurele hervorming blijft buiten bereik.