'Trouw schildert zichzelf in een hoek door Ephimenco in de radicale ándere hoek te zetten' - Renske Leijten
In dit artikel:
Als kind groeide de schrijfster op tussen stapels ochtendkranten en leerde zo talloze columnisten kennen. Sommige stemmen, zoals die van Sylvain Ephimenco in Trouw, hebben haar denken gevormd; zijn plotselinge afscheid uit juist die krant — die ze waardeert vanwege onder meer de rol van een journalist in het toeslagenschandaal — voelt daarom extra wrang.
Ze vraagt zich af hoe het kan dat een krant en een columnist uit elkaar groeien. Kranten die verdieping claimen zouden volgens haar juist contrasterende meningen moeten blijven bieden; het wegzetten van ‘tegendenkers’ ondergraaft dat ideaal. Die breuk is volgens haar vooral een symptoom van een breder probleem in het maatschappelijke debat: polarisatie en selectieve rechtvaardiging van wetsoverschrijding. Voorstanders van acties redeneren vaak dat wanhoop geweld of blokkades legitimeert; tegenstanders benadrukken het belang van wetshandhaving. Beide zijden vervallen volgens haar telkens in dezelfde hypocrisie: overtreding wordt vergoelijkt zodra het in eigen straatje past.
De schrijfster wijst op twee veranderingen die de huidige protestcultuur kenmerken. Ten eerste sociale-mediabubbels die enkel bevestigen wat je al vindt en andere gezichtspunten wegnemen. Ten tweede het feit dat koplopers van bewegingen expliciet wetteloosheid propageren — voorbeelden noemt zij in algemene zin bij klimaat- en migratieprotesten (XR, Defend), boerenprotesten en coronedemonstraties. Als frontfiguren de grenzen van recht en samenleving veronachtzamen, kleurt dat af op de bredere achterban: radicalen bepalen het gezicht van een beweging en maken van sympathisanten makkelijker ‘extremisten’ in de publieke perceptie.
Die dynamiek leidt tot wij/zij-denken, uitsluiting en cancelcultuur: zodra het ‘andere’ geen ruimte meer krijgt, wordt het monddood gemaakt, en daarmee ook jezelf beperkt in het publieke gesprek. De column sluit met de stelling dat het opsluiten van tegenstemmen schadelijk is — en dat Trouw door Ephimenco in een radicale, andere hoek te plaatsen zichzelf in een ongemakkelijke positie brengt.