Trimbos: meeste vapende jongeren gebruiken nog steeds smaakjesvapes

In dit artikel:

Nieuw onderzoek van het Trimbos-instituut onder 12- tot 25‑jarigen (vragenlijst ingevuld begin vorig jaar) toont dat smakenverbod weinig effect heeft op het gebruik van smaakjesvapes in Nederland. Ondanks dat sinds 1 januari 2024 alleen e‑sigaretten met tabakssmaak legaal zijn, zegt 85% van de jongeren die maandelijks vapen dat ze soms een smaakjesvape gebruiken. Ruim driekwart beschouwt vapen als schadelijk voor gezondheid en hersenontwikkeling, maar dat voorkomt het gebruik niet.

De studie brengt ook in kaart hoe jongeren aan de producten komen: bijna een derde via vrienden of bekenden, circa 30% koopt in tabakszaken of vapeshops en ongeveer 20% via een dealer. Minderjarigen bemachtigen vaker vapes via hun netwerk; 18‑plussers kopen vaker zelf in winkels. Trimbos‑expert Esther Croes benadrukt dat voorlichting niet volstaat en pleit voor strengere handhaving, meer verantwoordelijkheid van verkopers en betrokkenheid van ouders om verslaving aan nicotine te voorkomen.

Een belangrijk risico is de aanwezigheid van nicotinezouten: die geven minder keelprikkel maar komen snel in de hersenen, wat verslaving kan bevorderen. Veel jongeren denken bovendien dat vapen minder schadelijk is dan roken en combineren vapen vaak met sigaretten. Onderzoek van NOS Stories eind 2024 bevestigt dat smaakjesvapes nog gemakkelijk verkrijgbaar zijn — via sociale media‑contacten, buitenlandse webshops, grenshandel en soms illegale verkoop onder de toonbank — waardoor het verbod in de praktijk weinig weerhoudt.