Triceratops op de Veluwe

In dit artikel:

Op de Veluwe — met name op de Veluwezoom, een gebied met lange ervaring in natuurlijke begrazing — leeft de driehoornmestkever, een opvallend klein insect dat qua uiterlijk aan een mini-Triceratops doet denken door de drie hoorns op het halsschild. Foto’s tonen naast de kever ook een oranje mestzwammetje: samen illustreren ze hoe uitwerpselen van wilde runderen voedsel en mineralen teruggeven aan het systeem.

De kever is gebonden aan droge, zandige, open terreinen zoals heide, stuifzand en schrale graslanden; plekken waar grote grazers rondlopen. In intensief bewerkte landbouwgebieden is hij schaars, mede door bestrijdingsmiddelen in de mest van gehouden dieren. In natuurgebieden met extensieve begrazing krijgt hij weer ruimte en fungeert zijn aanwezigheid als aanwijzing dat de nutrientencyclus nog werkt.

Levenswijze: het mannetje gebruikt zijn hoorns om concurrenten te verdrijven. Paarvorming is opvallend — man en vrouw graven samen vaak diepe gangen (tot circa anderhalve meter) en maken voor elk ei een aparte mestkamer die als voedselpakket voor de larve dient. Larven groeien veilig ondergronds, overwinteren en verschijnen als volwassen kevers in het volgende voorjaar.

Ecologische rol: ondanks hun kleine formaat verplaatsen deze kevers veel mest, beluchten en mengen ze de bodem, versnellen ze de beschikbaarheid van voedingsstoffen voor planten en beperken ze vliegenplagen. In koude maanden zijn ze bovendien voedsel voor soorten als steenuil en klapekster. Tekst: Lars Soerink & Mignon van den Wittenboer (ARK Rewilding Nederland). Beeld: Lars Soerink (Vilda).