Transvrouw Daphne (28) is het rolmodel voor haar leerlingen dat ze zelf vroeger miste. 'Ik had er de taal niet voor'
In dit artikel:
Daphne Romkes (28) uit Groningen, geboren als jongen in het Friese Akkrum, vertelt hoe ze zichzelf stap voor stap ontdekte en uiteindelijk als transvrouw volledig uit de kast kwam en een gendertransitie doorliep. Al jong voelde ze zich anders dan klasgenoten; pas op haar zestiende kwam ze uit als homo, wat haar leven opener maakte. Tijdens haar studie in Groningen en een halfjaar op een campus in North Carolina ontmoette ze voor het eerst trans personen, wat haar proces in gang zette: ze experimenteerde met vrouwelijker gedrag, begon make-up te gebruiken en liet haar haar groeien.
Op haar 22e verwees de huisarts haar naar de genderpoli; na jaren wachten en gesprekken kreeg ze hormonen en werd haar baard verwijderd. Afgelopen zomer onderging ze een geslachtsoperatie, een stap die ze ervaart als bevrijdend. Haar oude voornaam wil ze niet meer noemen; ze ziet die als behorend bij wie ze vroeger was.
Daphne werkt sinds drie jaar als docent Engels op een middelbare school in Drachten. Hoewel ze het spannend vond terug te keren naar Friesland, ervaart ze weinig probleem op het werk: leerlingen praten er meestal niet over en zij maakt er geen moreel debat van, maar wil vooral een herkenbaar voorbeeld zijn voor jongeren die datzelfde zoeken. Ze begeleidt de school-GSA (Gender & Sexuality Alliance) en ziet de groep uitgroeien van vier naar zo’n veertig deelnemers in de groepsapp. De GSA komt wekelijks samen voor spelletjes, gesprekken over veiligheid en organiseerde in december Paarse Vrijdag. Daphne signaleert nog steeds uitsluiting en pesterijen richting LHBT+-leerlingen — posters van de GSA verdwijnen sneller dan andere — maar verhalen van leerlingen maken haar werk zinvol: een eersteklasser zei bijvoorbeeld dat bij de GSA hij/zij wél zichzelf kan zijn.
Naast lesgeven treedt Daphne op in de theatervoorstelling Girls Won’t Be Girls, een ode aan vrouwelijkheid die het taboe rond gender wil doorbreken. De show, met wisselende cast en uiteenlopende optredens (dans, zang, rap, verhalen), ging 25 mei in première in Groningen; Daphne staat vanaf februari nog in Drachten, Utrecht en Den Helder op het programma. Ze hoopt uiteindelijk dat evenementen als Paarse Vrijdag overbodig worden omdat acceptatie gewoon wordt: haar persoonlijke ervaring wil ze inzetten om zichtbaarheid en begrip te vergroten.
Kleine dagelijkse details tekenen haar leven: ze organiseert gezamenlijke maaltijden voor de queergemeenschap, draagt een regenboogarmband die een leerling haar gaf en benadrukt dat haar verhaal niet uniek is, maar representatief voor velen die naar zichzelf op zoek zijn. Context: in Nederland zijn transpersonen steeds zichtbaarder in de media, wat volgens Daphne bijdraagt aan een veranderende, meer open tijdsgeest.