Transgenderbehandeling tieners is zorgvuldig, wel onderzoek nodig naar spijtgevallen

In dit artikel:

De Gezondheidsraad wil meer onderzoek naar spijt en het stoppen met transgenderbehandelingen bij minderjarigen, maar ziet op basis van de huidige wetenschappelijke literatuur geen reden om hormoonbehandelingen voor jongeren af te raden. In een nieuw advies, gebaseerd op 128 bronnen, concludeert de raad dat de Nederlandse transgenderzorg goed is georganiseerd en dat behandelingen op korte termijn zowel lichamelijk als psychisch hun doel kunnen dienen. Over de lange termijn is nog te weinig bekend.

Volgens het advies krijgen jongeren deze zorg niet zomaar: eerst volgen uitgebreide diagnostiek, psychologische begeleiding en een zorgvuldige indicatiestelling. Daarna kunnen 12-plussers puberteitsremmers krijgen, vanaf 15 of 16 jaar kunnen cross-sekse-hormonen worden voorgeschreven en borstoperaties zijn onder voorwaarden mogelijk vanaf 16 jaar; andere operaties blijven tot de volwassen leeftijd beperkt.

De raad bekeek onder meer zes studies over jongeren die als minderjarige met hormonen begonnen en later stopten. Daaruit bleek dat het aantal stoppers laag lag, tussen 0 en 3,5 procent, en dat in die onderzoeken geen jongeren expliciet melding maakten van spijt. Tegelijk waarschuwt de Gezondheidsraad dat stoppen niet automatisch hetzelfde is als spijt: jongeren kunnen ook afhaken door bijwerkingen, praktische problemen, discriminatie of druk uit hun omgeving. Omdat veel onderzoeken kort lopen en veel deelnemers uitvallen, is het volgens de raad nog niet mogelijk om harde conclusies te trekken over hoe vaak spijt werkelijk voorkomt.

Ook internationaal onderzoek biedt volgens de raad geen eenvoudig antwoord, omdat zorgsystemen en maatschappelijke omstandigheden per land sterk verschillen. Kritische Britse rapporten over transgenderzorg, zoals de Cass Review en de Tavistock-uitspraak, zijn daarom niet één-op-één toepasbaar op Nederland.

Tegelijkertijd wijst de Gezondheidsraad op de forse toename van jongeren die hulp zoeken: van 1.179 in 2020 naar 2.772. Een deel van hen heeft naast genderproblemen ook autisme of stemmingsklachten, en de groep die zich meldt is gemiddeld ouder dan vroeger. De raad adviseert daarom ook meer scholing voor huisartsen en reguliere ggz-hulpverleners, zodat twijfels over genderidentiteit eerder en dichter bij huis kunnen worden opgevangen. Dat kan wachtlijsten verkorten en voorkomen dat jongeren zelf online naar hormonen gaan zoeken.