Totale wetteloosheid bij AIVD en MIVD: Inlichtingendiensten lappen privacyregels voor bulkdata massaal aan hun laars

In dit artikel:

De toezichthouder CTIVD waarschuwt dat de AIVD en MIVD mogelijk ernstig tekortschieten bij hun omgang met grote databestanden met persoonsgegevens van miljoenen Nederlanders. Volgens het rapport zouden de diensten bulkdata verzamelen en gebruiken zonder voldoende controle op wie de informatie bekijkt en waarvoor die wordt ingezet, waardoor privacyrisico’s en misbruik op de loer liggen.

CTIVD-voorzitter Hugo Hillenaar noemt het probleem groot, juist omdat het om zeer gevoelige gegevens gaat, waaronder basisregistratiegegevens van vrijwel iedereen in Nederland. De kritiek richt zich vooral op het ontbreken van goede logging en toezicht: als niet wordt vastgelegd welke medewerker welke data raadpleegt, kan ongeoorloofd gebruik nauwelijks worden opgespoord.

Technologie-expert en oud-AIVD-medewerker Bert Hubert zegt dat dit de deur openzet voor misbruik, zoals het heimelijk opzoeken van gegevens van ex-partners of bekenden. Ook wijst hij erop dat de diensten mogelijk gebruikmaken van data uit grote hacks, zoals die van telecombedrijf Odido, terwijl ook daarbij de regels gewoon zouden moeten gelden.

Het kabinet reageert dat de inlichtingendiensten werken aan betere waarborgen en passende maatregelen. De kern van de zaak is dat de huidige wetgeving en digitale controle volgens critici niet zijn meegegroeid met de moderne databerg, waardoor geheime diensten te veel macht krijgen zonder voldoende transparantie of toezicht.