Totale poppenkast: 'Koplanden' bouwen luchtkastelen op klimaattop zonder enige harde afspraken

In dit artikel:

In Colombia kwamen recent ruim vijftig landen — onder wie Nederland als medeorganisator — bijeen in een bijeenkomst van zogenaamde koplanden die willen werken aan het afbouwen van olie, steenkool en gas. Het doel was kennis en plannen delen om fossiele brandstoffen te verminderen, maar het kwartje viel volgens critici niet: er zijn geen harde, bindende afspraken gemaakt. In plaats daarvan is besloten een wetenschappelijk panel op te richten dat kennis over afbouw moet bundelen (vergelijkbaar bedoeld met het IPCC) en wordt van deelnemende landen gevraagd vage “routekaarten” op te stellen met stappenplannen voor hun transitie. Frankrijk presenteerde als eerste zo’n routekaart, die door tegenstanders werd weggezet als vooral een inventarisatie van bestaand beleid.

De conferentie koos bewust voor een “veilige ruimte voor dialoog” en geen formele onderhandelingen; naast ministers spraken ook boeren, vakbondsleden en jongeren. Dat maakte sommige deelnemers, waaronder landen die een bindend verdrag willen, ontevreden — Nederland en andere Europese landen weigerden dat echter te steunen. Minister Stientje van Veldhoven benadrukte dat de gesprekken positief waren, maar tegenstanders noemen het evenement symboolpolitiek en verspilling van overheidsgeld, zeker nu veel huishoudens worstelen met hoge energiekosten.

Analisten wijzen verder op een belangrijke realiteit: wereldwijd is het gebruik van fossiele brandstoffen de laatste jaren niet afgenomen maar toegenomen, en grote producerende landen blokkeren doorgaans ingrijpende afspraken. De organisatoren kondigden aan de bijeenkomst volgend jaar naar Tuvalu en Ierland te verplaatsen. Voorstanders zien waarde in kennisdeling en coalitievorming; critici vrezen dat zonder bindende maatregelen de top vooral beleidsretoriek oplevert.