Totale paniek om naderende crisis: ECB en kabinet staan machteloos terwijl uw boodschappen onbetaalbaar worden
In dit artikel:
Het Internationale Energieagentschap (IEA) waarschuwt dat de geopolitieke chaos in het Midden-Oosten en de (effectieve) afsluiting van de Straat van Hormuz een ongekende schok voor de wereldolievoorziening veroorzaakt. Volgens de berichtgeving is de dagelijkse productie vanuit de Golfstaten gedaald van circa 20 miljoen naar ongeveer 8 miljoen vaten, wat het IEA kwalificeert als "de grootste aanbodschok uit de geschiedenis" van de oliemarkt. De directe gevolgen zijn al zichtbaar bij de pomp; op middellange termijn voorziet men een veel bredere economische impact.
Economische experts luiden alarm: universitair hoofddocent Christiaan van der Kwaak waarschuwt dat hogere energiekosten niet alleen transport en elektriciteit duurder maken, maar ook de productie van kunstmest en daarmee voedselprijzen flink opdrijven. Het Centraal Planbureau rekent inmiddels op minstens 1,5 procentpunt extra inflatie puur door deze oorlog. De verwachting is dat huishoudens binnen een jaar de effecten fors gaan voelen en dat boodschappen onbetaalbaarder kunnen worden.
Ook de beleidsmakers in Brussel staan voor een dilemma. De Europese Centrale Bank heeft eerder geld bijgedrukt om eurolanden te ondersteunen; nu zijn agressieve renteverhogingen nodig om inflatie te bestrijden, maar die kunnen landen met hoge staatsschulden snel in de problemen brengen. Volgens ABN Amro-hoofdeconoom Nick Kounis is Nederland extra kwetsbaar omdat de inflatie hier al relatief hoog was door binnenlands beleid; een langdurig conflict zou stagnatie en sterke prijsstijgingen kunnen veroorzaken.
Kortom: de combinatie van een ingekrompen olieaanbod, stijgende energiekosten en beperkte beleidsruimte bij centrale banken vergroot het risico op een ernstige economische crisis, waarbij consumenten en zwakkere eurolanden naar verwachting het hardst getroffen worden. Mogelijke mitigatie zou uit strategische reserves, alternatieve leveranciers of vraagreductie moeten komen, maar die oplossingen zijn op korte termijn beperkt.