Totale paniek in de achterkamertjes: Jetten en Yeşilgöz woest op eigen fracties na groot lek
In dit artikel:
In Den Haag is ophef ontstaan nadat stukken uit het huidige hoofdlijnenakkoord via De Telegraaf uitlekten, waardoor onderhandelaars en partijleiders onder vuur liggen. Betrokkenen zijn onder meer Rob Jetten (D66), Dilan Yeşilgöz (VVD) en informateur Rianne Letschert; zij reageren verontwaardigd en zoeken naar de bron van het lek terwijl de formatie doorgaat.
De gelekte punten betreffen concrete beleidskeuzes die direct financieel effect hebben: geen gezamenlijke EU-leningen, een plafond voor het begrotingstekort van maximaal 2 procent, en dat er uiteindelijk 50 miljoen euro minder zou worden bezuinigd op de NPO dan eerder gedacht. Volgens het artikel kan een strak tekortplafond duiden op stevige bezuinigingen op zorg en sociale zekerheid, terwijl de vrijgekomen NPO-middelen in het debat worden neergezet als steun aan de publieke omroep en politiek gevoelige belangen.
De opiniërende publicatie beschuldigt de betrokken partijen van hypocrisie: ze zouden vooral boos zijn omdat het publiek nu al weet welke impopulaire keuzes op komst zijn, niet vanwege het lek zelf. De auteur stelt dat coalitieonderhandelaars prefereren om moeilijke maatregelen achter gesloten deuren als voldongen feiten te presenteren en pas naar buiten te brengen als er geen weg terug meer is. Ook wijst het stuk op wantrouwen binnen de beoogde coalitie (VVD, CDA, D66) en noemt lekken een instrument om elkaar te beschadigen of eigen aanhang gerust te stellen.
Informateur Letschert gaf aan dat ze niet verwacht dat er veel meer zal uitlekken; Jetten maakte een luchtige opmerking naar aanwezige journalisten. De publicatie twijfelt echter aan die geruststelling en suggereert zelfs dat bepaalde lekken in het eigen kamp strategisch kunnen zijn geweest om politieke steun te behouden.
De schrijver haalt Pieter Omtzigt aan als tegenpool van de beschreven bestuurscultuur en gebruikt de zaak om breder te benadrukken dat transparantie ontbreekt bij de huidige formatiepraktijk. Concluderend viert de auteur elke verdere openbaarmaking van onderhandelingen als een middel om de ‘achterkamertjespolitiek’ te doorbreken en doet een oproep om onafhankelijke media en verzet tegen gesloten besluitvorming te steunen.