Totale hypocrisie: Belastingdienst overtreedt massaal de wet en deelt BSN-gegevens illegaal met derden

In dit artikel:

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft op 10 juni 2026 geoordeeld dat de Belastingdienst jarenlang in strijd met de AVG heeft gehandeld door burgerservicenummers (bsn) standaard op te nemen in betalingskenmerken en vorderingsnummers. Daardoor kunnen banken, betaaldienstverleners en derden die betalingen uitvoeren of ontvangen inzicht krijgen in uiterst gevoelige identificatiegegevens van miljoenen Nederlanders. Volgens de toezichthouder is het gebruik van het bsn in deze nummers onnodig en onrechtmatig.

In de praktijk betekent dit dat bij het betalen van aanslagen of het uitbetalen van toeslagen het bsn wordt meegestuurd in betaalreferenties, wat het risico op identiteitsfraude vergroot. De AP kwam tot haar oordeel na klachten van burgers en eist dat de Belastingdienst zijn werkwijze aanpast. Voor reguliere betalingskenmerken verwacht de fiscus uiterlijk eind 2026 over te stappen op een willekeurig nummer, maar voor vorderingsnummers en betalingen namens de Dienst Toeslagen blijft het bsn voorlopig zichtbaar: de Belastingdienst geeft aan pas eind 2032 volledig te kunnen stoppen met die praktijk. Als reden noemt de fiscus het verouderde en omvangrijke ICT-landschap dat eerst gemoderniseerd moet worden.

De uitspraak leidt tot felle kritiek: lokaal en nationaal wordt gewezen op de dubbele maat waarmee de overheid bestuurd wordt — burgers en bedrijven riskeren strenge handhaving en boetes bij AVG-overtredingen, terwijl een overheidsorgaan nu met een waarschuwing en een lang traject wegkomt. Voor veel mensen roept de zaak herinneringen op aan de toekenning van de Toeslagenaffaire, waar faalcriteria van de Belastingdienst zware gevolgen hadden voor gezinnen. Politieke partijen en privacyorganisaties zullen naar verwachting druk zetten op versneld ICT-beleid, strengere controle en mogelijke parlementaire vragen over aansprakelijkheid en schadebeperking.

Kort samengevat: de AP stelt dat de Belastingdienst de privacywet overtreedt door bsn’s in betaalreferenties te gebruiken, de korte oplossingsdeadline geldt alleen voor deelzaken (eind 2026) terwijl complete naleving voor sommige nummers pas in 2032 gepland staat, en het verouderde ICT-systeem wordt aangewezen als belangrijkste belemmering voor snellere hervorming.