Tolheffing Straat van Hormuz wereldwijd veroordeeld: 'Doorgang is een recht'

In dit artikel:

Iran wil schepen die door de Straat van Hormuz varen een tol opleggen van één dollar per vat olie, te betalen in bitcoin, zo bevestigde een woordvoerder van de Iraanse exporteursunie aan de Financial Times. Schepen zouden vrachtgegevens aan Teheran moeten doorgeven en binnen enkele seconden in cryptovaluta moeten betalen; volgens Iran is dit bedoeld om sancties te omzeilen en te controleren of geen wapens de Perzische Golf in of uit gaan. Recentelijk hanteerde Iran al informeel een tarief van circa 2 miljoen dollar per doorvaart en volgens schattingen leverde zo’n heffing het land vorig jaar ongeveer 7,3 miljard dollar op.

De veiligheidscommissie van het Iraanse parlement heeft een wetsvoorstel goedgekeurd om tolheffing formeel vast te leggen en de soevereiniteit van Iran over de zeestraat te benadrukken; het plan bevat ook een verbod op doorvaart voor schepen uit de Verenigde Staten en Israël. Een belangrijk twistpunt is of de maatregel tijdelijk moet gelden tijdens de twee weken van een staakt‑het‑vuren of permanent wordt.

Internationaal stuit het voorstel op scherpe kritiek. De Europese Commissie wijst erop dat vrijheid van scheepvaart onder internationaal recht valt en tol heffen in principe niet is toegestaan; Frankrijk noemde het onaanvaardbaar en de IMO waarschuwt voor een gevaarlijk precedent. De topman van Adnoc benadrukte dat de doorgang een natuurlijk internationaal recht is. Ondertussen zouden ongeveer 230 volgeladen schepen wachten om de Perzische Golf te verlaten, en de situatie blijft onstabiel: de zeestraat werd weer gesloten naar aanleiding van nieuwe aanvallen op Libanon. De EU roept op tot naleving van het internationaal recht maar laat rederijen zelf beslissen of ze willen betalen.