Online misinformatie leidt tot gevaarlijke situaties rond zwangerschap en bevalling
In dit artikel:
Een recente RTL Nieuws-enquête onder Nederlandse geboortezorgverleners laat zien dat de meeste respondenten zich zorgen maken over online misinformatie rond zwangerschap, bevalling en kraamtijd. Volgens hen leidt die onjuiste informatie tot onrealistische verwachtingen, extra druk op de zorgrelatie en in sommige gevallen tot concrete gezondheidsrisico’s voor moeder en kind.
Veelgenoemde voorbeelden uit de praktijk zijn angst voor kunstmatige oxytocine (gebruikt om weeën op te wekken of de placenta los te maken) en weerstand tegen de vitamine K-prik voor pasgeborenen. Rond oxytocine circuleert de bewering dat het autisme of hechtingsproblemen veroorzaakt; zorgverleners zien dat vrouwen behandelingen weigeren zonder de medische verklaring te begrijpen, wat soms tot ernstige complicaties leidt, zoals hevig bloedverlies. Het weigeren van vitamine K verhoogt volgens hen juist het risico op ernstige inwendige bloedingen bij zuigelingen.
Uit de vragenlijst blijkt dat 161 zorgverleners al eens een (potentieel) risicovolle situatie toeschrijven aan desinformatie. Een schrijnend voorbeeld: een vrouw weigerde tijdens een noodsituatie een vacuümpomp en knip, wat volgens een gynaecoloog uiteindelijk leidde tot een kind met hersenschade.
Als oorzaken noemen zorgprofessionals groeiend wantrouwen in de medische wereld en gebrekkige communicatie. Marjolein van Gelderen van de Geboortebeweging wijst erop dat wantrouwen vaak voortkomt uit eerdere ervaringen, onvoldoende uitleg of het gevoel dat keuzes al vaststaan vóór het gesprek begint. Daarnaast spelen influencers, cursussen, podcasts en sociale media – en steeds vaker ook AI – een rol bij het verspreiden van ongenuanceerde of onjuiste informatie.
Als tegenmaatregel zetten zorgverleners zelf vaker social media in om betrouwbare informatie te delen. De Nederlandse Beroepsvereniging voor de Kraamzorg (NBvK) werkt aan bijscholingscursussen voor professionals, en de Nederlandse Vereniging van Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) benadrukt dat betere, begrijpelijke communicatie en gezamenlijke samenwerking binnen de hele geboortezorg nodig zijn om vertrouwen terug te winnen. De kernboodschap is dat autonome beslissingen alleen mogelijk zijn als zwangeren toegang hebben tot volledige en betrouwbare informatie.