Toenemende aandacht voor onthouding in lijdenstijd; „Een keer geen gebak nemen is niet zoals vasten is bedoeld"
In dit artikel:
In Katwijk is op woensdag 18 februari 2026 een lokale veertigdagenchallenge van start gegaan, opgezet door Platform Kocon. Burgemeester Nathanaël Middelkoop riep inwoners in een video op om mee te doen; deelnemers worden uitgenodigd minder te roken, minder schermtijd te hebben, minder alcohol en ongezond eten te gebruiken, en juist meer rust, echte gesprekken, concentratie en conditie te zoeken. Kerken verspreiden flyers met een QR-code naar een WhatsApp‑groep genaamd Stiltetijd waar overdenkingen en aanmoedigingen worden gedeeld.
Platformvoorzitter Hans Moolenburgh benadrukt dat het initiatief breed is opgezet: gemeente, politie, GGD, jongerenwerk, horeca, sportverenigingen en kerken werken samen. Doel is terugkeer van ritmes en gezamenlijke rustmomenten in een maatschappij die volgens hem veel boosheid en versnippering kent. Samen vasten zou volgens hem de kans op blijvende verandering flink vergroten in vergelijking met individuele voornemens.
Binnen gereformeerde kringen groeit het thema vasten, stelt ds. D.A. Pater (hersteld hervormd). Hij preekte recent in meerdere gemeenten over vasten en ziet veel behoefte aan stilte en tijd voor God in een cultuur vol afleiding. Pater pleit voor een actuele invulling: vasten hoeft niet alleen over eten te gaan maar kan ook betekenen dat je je mediagebruik beperkt om ruimte te maken voor Bijbelstudie, gebed en bezinning. Evaluaties in zijn gemeente wezen uit dat vasten niet een doe‑activiteit moet worden, maar bedoeld is om ruimte te scheppen voor geestelijke oefening.
Dr. D. Baarssen waarschuwt voor simplistische vormen van vasten (bijvoorbeeld alleen een keer geen gebak eten) en wil meer reflectie op de theologische achtergrond. Hij benadrukt dat vasten historisch vaak verbonden was met bede- en vastendagen bij rampspoed of belangrijke beslissingen en dat de tradities rondom veertig dagen vasten uiteenlopen: niet alle reformatoren stonden er positief tegenover. Baarssen pleit ervoor vasten serieus te koppelen aan gebed voor de „nood der tijden” en niet louter als seizoensritueel te gebruiken.
Kortom: het Katwijkse initiatief zoekt verbinding tussen gelovigen en niet-gelovigen rond zelfbeheersing en rust, met aandacht voor zowel praktische vormen (scherm‑ en leefstijlreductie, online gemeenschappen) als voor de meer liturgisch-theologische vragen rond vasten en bidden. De initiatiefnemers hopen dat zo’n gezamenlijke praktijk leidt naar een meer bewuste voorbereiding op Pasen.