Toen de Gashouder nog gas hield, in plaats van culturele evenementen

vrijdag, 31 juli 2026 (03:31) - Het Parool

In dit artikel:

De Westergasfabriek in Amsterdam begon in 1883 als kolengasfabriek, nadat de gemeenteraad een concessie had verleend aan het Britse bedrijf Imperial Continental Gas Association. Al een dag later startte de bouw aan de Haarlemmerweg. Architect Isaac Gosschalk ontwierp het complex met oog voor explosiegevaar, waarbij de gasopslag zo ver mogelijk van de productiehallen kwam te staan.

De stad had aanvankelijk zelf een gasfabriek willen bouwen om meer grip te krijgen op de gasprijs, maar daarvoor ontbrak politieke steun. In de vergunning werd wel vastgelegd dat de gemeente de fabriek later kon overnemen, net als de Oostergasfabriek. Na jaren van discussie gebeurde dat ook. In 1903 kreeg de Westergasfabriek een enorme nieuwe gashouder. Tijdens de Eerste Wereldoorlog liep de kolenaanvoer vast en schakelde Amsterdam over op elektrische straatverlichting. De productie van de Oostergasfabriek stopte in 1920.

De Westergasfabriek verloor in 1967 haar functie, toen Amsterdam overstapte op aardgas. Na overdracht aan stadsdeel Westerpark in 1992 werd het terrein na een ingrijpende sanering ingericht als culturele plek. Dat was nodig omdat de kolenvergassing de bodem en gebouwen had vervuild met onder meer teer, ammoniak en zwavelverbindingen.

BEKIJK OOK:

De Oranjezomer: Bas Nijhuis reageert op vernietigende kritiek van Mario van der Ende