Toekomst voor het veen
In dit artikel:
Veenweidegebieden in Noord-Holland moeten toekomstbestendig worden omdat langdurige verlaging van het grondwaterpeil leidt tot bodemdaling, extra CO₂-uitstoot en toenemende druk op natuur en landbouw. Sinds 2023 bood het Loket Veenweideboeren Noord-Holland praktische en financiële ondersteuning aan boeren die maatregelen wilden nemen om veen te beschermen en tegelijkertijd bedrijfseconomisch te blijven boeren. Het loket heeft tot nu toe ongeveer 1,3 miljoen euro geïnvesteerd in inrichtingsmaatregelen bij 30 boeren in het Noord-Hollandse veenweidegebied, maar is tijdelijk gesloten terwijl gezocht wordt naar nieuwe financiering en een aangepaste subsidieregeling.
Op 16 juni geeft projectleider Martine Bijman op het BoerenNatuur Festival (sessie ‘Slim boeren op veen’) een praktijkpresentatie over de aanpak en resultaten. Ze legt uit welke ingrepen werken en waarom: niet alleen peilverhoging van sloten, maar met name systemen die grondwater echt laten infiltreren (zoals waterinfiltratiesystemen en greppelinfiltratie), het plaatsen van dammetjes en stuwen op perceels- en polderniveau, en het aanbrengen van klei op veengrond. Klei-deeltjes zakken in de bovengrond en binden zich aan het veen, wat de CO₂-uitstoot vermindert. Ook natte teelten worden genoemd als optie, maar die zijn in de praktijk nog niet gefinancierd.
De aanpak is gestoeld op onderzoek dat onderzocht heeft of vernatting tot circa 30 cm onder maaiveld verenigbaar is met blijvende bedrijfsvoering. Belangrijk uitgangspunt van het loket: maatregelen moeten zowel wetenschappelijk onderbouwd als praktisch uitvoerbaar en betaalbaar zijn voor boeren. Het loket begeleidt initiatiefnemers van A tot Z — van subsidieaanvraag en offertes tot contact met draineurs en vergunningen — om de drempel voor uitvoering te verlagen. Bijman wil met haar sessie laten zien dat met praktische hulp, vertrouwen en een beetje lef substantiële stappen mogelijk zijn om veenland in stand te houden en tegelijk bij te dragen aan klimaat- en biodiversiteitsdoelen.