Toekomst bondskanselier Merz aan zijden draadje, 'vertrek ligt op tafel'

In dit artikel:

Binnen de Duitse CDU/CSU wordt serieus gesproken over een voortijdig vertrek van bondskanselier Friedrich Merz. Aanleiding zijn de verwachte zware verliezen bij de deelstaatverkiezingen van zondag in Berlijn en Mecklenburg-Voor-Pommeren (MV). In MV dreigt de CDU zelfs onder de kiesdrempel te komen, nadat de partij eerder al fors verloor in Saksen-Anhalt.

De partijtop komt op verzoek van Merz direct na de verkiezingsuitslagen bijeen om de situatie te bespreken. Een bezoek van de kanselier aan de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties is inmiddels afgezegd. Volgens Duitse media bereiden CDU-deelstaatpremiers en leden van de Bondsdag een vertrek van Merz voor, al kan hij alleen met zijn eigen medewerking worden vervangen. Merz zelf benadrukt dat Duitsland vanwege de spanningen met Rusland behoefte heeft aan stabiliteit en lijkt te willen aanblijven.

De onvrede binnen de partij bestaat al langer. Merz wordt verweten weinig tactvol te opereren, ministers plotseling te vervangen, plannen door te drukken en verkiezingsbeloften niet na te komen. Zijn harde communicatie heeft bovendien verschillende kiezersgroepen van zich vervreemd. Uit peilingen blijkt dat 88 procent van de Duitsers ontevreden over hem is en dat CDU/CSU onder de 20 procent staat, inmiddels achter de AfD. Lokale CDU’ers houden Merz op afstand in de campagne; sommigen zeggen dat met hem geen verkiezingen meer te winnen zijn.

De deelstaatpremiers spreken nog hun steun uit, maar roepen Merz wel op beter naar kiezers te luisteren. Zijn tanende gezag bedreigt ook de coalitie met de SPD. Binnen de CDU klinkt kritiek op de sociaaldemocraten, terwijl een invloedrijk CDU-Bondsdaglid al het vertrek van de SPD-minister van Sociale Zaken eist.

Als mogelijke opvolgers worden vooral Hendrik Wüst, premier van Noordrijn-Westfalen, en CSU-leider Markus Söder genoemd. Wüst geldt als een degelijke bestuurder met steun in de westelijke en sociaal georiënteerde partijvleugel; Söder heeft vooral draagvlak in Beieren, het oosten en bij conservatieven. De Hessische premier Boris Rhein kan een compromis zijn. Een wisseling zou de interne problemen en de moeizame samenwerking met de SPD echter niet automatisch oplossen en kan juist nieuwe regeringsonrust veroorzaken.