Tijd dringt voor begroting, maar kabinet houdt route over links én rechts nog open

In dit artikel:

Het kabinet-Jetten moet binnen twee weken de begroting voor Prinsjesdag rond krijgen. Omdat de coalitie in zowel de Tweede als de Eerste Kamer geen meerderheid heeft, is steun van oppositiepartijen noodzakelijk. Premier Rob Jetten spreekt maandag met JA21 en PRO, maar een breed akkoord lijkt moeilijk haalbaar: beide partijen wezen daar voor de zomer al op vanwege hun grote inhoudelijke verschillen.

Onderhandelingen kunnen bovendien duur uitpakken. Een voorgestelde verhoging van het eigen risico met 75 euro stuit op brede oppositie. Als dat plan niet doorgaat, moet het kabinet ongeveer 4,7 miljard euro elders vinden. Ook de hervorming van box 3 kan de staat miljarden kosten.

Op sociaal terrein ontbreekt eveneens overeenstemming. Minister Hans Vijlbrief heeft de vakbonden nog niet opnieuw aan tafel gekregen. Zonder sociaal akkoord is er geen Kamermeerderheid voor de beoogde bezuinigingen op de WW en WIA. De geplande AOW-bezuiniging is al geschrapt. Op 9 september staat een landelijke staking in het openbaar vervoer gepland. PRO wil de bezuinigingen nu volledig van tafel en de rekening vooral bij bedrijven en vermogenden leggen. Daarmee botst de partij onder meer met coalitiepartner VVD.

JA21 geldt als mogelijke partner in de Tweede Kamer. Voor steun in de Eerste Kamer is ook BBB belangrijk, maar die partij is voorlopig niet uitgenodigd. Jetten zegt dat er voor de zomer onvoldoende basis was voor samenwerking, al blijft overleg volgens hem mogelijk.

Ook binnen de coalitie bestaan spanningen, onder meer over een mogelijke vermogensbelasting. Een recente CPB-raming biedt wel enige ruimte: het begrotingstekort zou volgend jaar 2,1 procent bedragen, onder de Europese grens van 3 procent. Minister Eelco Heinen waarschuwt echter dat dit beeld te rooskleurig kan zijn, omdat het CPB rekening houdt met circa 9 miljard euro aan niet-uitgegeven middelen. Hij wil daarom geen extra geld beschikbaar stellen voordat ministeries hun eigen begrotingen op orde hebben.