Tientallen Nederlandse schepen in het nauw in de Perzische golf
In dit artikel:
In de Perzische Golf neemt de dreiging tegen commerciële scheepvaart snel toe: Iraanse aanvallen met raketten, onbemande vliegtuigen, mogelijk zeemijnen en snelle speedboten richten zich op schepen die banden hebben met de Verenigde Staten, Israël of hun bondgenoten. Afgelopen etmaal werden zes schepen aangevallen; sinds het begin van het conflict zijn het er veertien. De nauwe Straat van Hormuz — waardoor ongeveer een vijfde van de wereldolie gaat — is op 2 maart door Teheran afgesloten, wat olieprijzen en verzekeringspremies opdreef.
Nederlandse reders zitten in de knel: bijna honderd schepen onder Nederlandse vlag of in Nederlands beheer liggen vast, met ruim 500 bemanningsleden aan boord, waaronder circa honderd Nederlanders. Verzekeringskosten rijzen de pan uit (voor sommige vaarten van circa €25.000 naar €125.000 per maand) en sommige maatschappijen sluiten oorlogsrisico’s volledig uit.
Voormalig plaatsvervangend marinecommandant en NAVO-vertegenwoordiger viceadmiraal Ben Bekkering waarschuwt dat de situatie uitzonderlijk gevaarlijk is: een smalle zeestraat, slecht zicht en een combinatie van dreigingen boven, op en onder water maken escortes en militaire ingrepen risicovol. De Iraanse Revolutionaire Garde ziet doelwitten breed, wat een escorte volgens Bekkering juist tot een primair doelwit zou maken en tot verdere escalatie kan leiden.
De G7 overweegt maatregelen, waaronder begeleidingen door marineschepen, maar de Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders (KVNR) verwerpt dat idee omdat het de spanning vergroot en schepen en bemanning in gevaar brengt. Ook de KVNR is bezorgd over de Nederlandse inzet van de fregat Zr.Ms. Evertsen in de Middellandse Zee (gericht op verdediging van Cyprus en bondgenoten), omdat die inzet als prikkel voor Iran kan worden gezien.
Bekkering pleit op basis van ervaring met anti-piraterijoperaties voor een permanente, voornamelijk afschrikwekkende en diplomatieke Europese/NAVO-aanwezigheid in de regio, niet voor directe gevechtsoperaties, totdat er een duidelijke de-escalatie of akkoord met Iran is bereikt.