Tientallen extreemrechtse Defend-groepen opgericht, steeds groter en zichtbaarder

In dit artikel:

In de afgelopen maanden zijn in Nederland tientallen lokale afdelingen van de extreemrechtse beweging 'Defend' ontstaan, blijkt uit onderzoek van KRO-NCRV-platform Pointer en Stichting Justice for Prosperity. Sinds het grote anti-immigratieprotest in Den Haag op 20 september zijn naar schatting minstens 35 nieuwe Defend-groepen actief. Waar er tijdens de rellen op het Malieveld eerst maar twee afdelingen bekend waren, volgden daarna zeker 29 gemeentelijke protesten tegen asielzoekerscentra — bij 21 daarvan waren Defend-leden aanwezig.

De groepen mikken bewust op lokale politiek: met kleine, zichtbare acties bij gemeentehuizen willen ze volgens een opgenomen gesprek versterkt invloed uitoefenen op besluitvorming over azc’s. Onderzoekers merken op dat een tiental luidruchtige demonstranten bij een klein gemeentehuis meer effect kan hebben dan een pleidooi op een groot, leeg Malieveld.

Leden gebruiken herkenbare kleding met locatie-aanduidingen (bijv. Defend Den Haag, Defend Staphorst) en communiceren via een Telegram-kanaal met circa 3.000 gebruikers waar geregeld racistische en antisemitische materiaal circuleert. De AIVD houdt de groeperingen al langer in de gaten omdat veel aanhangers het geweldsmonopolie van de staat verwerpen; sommige verwachten binnen vijf tot tien jaar een gewelddadige rassenstrijd die moet leiden tot een witte etnostaat. Defend-voormannen ontkennen zelf de term 'extreemrechts', maar er is sprake van gebruik van rechtsextremistische en nazi-symboliek; kopstukken zijn onder meer gearresteerd of veroordeeld voor het dragen van een NSDAP-shirt en voor opruiing. Pointer en Justice for Prosperity beoordelen de beweging met de AIVD-definitie van rechts-extremisme.