Tien gemeenten krijgen privacyboete om onderzoeken naar moslims

In dit artikel:

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft tien gemeenten beboet voor het laten bespioneren van moskeeën: Eindhoven, Tilburg, Zoetermeer, Delft, Ede, Haarlemmermeer, Hilversum, Veenendaal, Huizen en Gooise Meren krijgen elk 25.000 euro (totaal 250.000 euro), zo maakte de AP donderdag bekend. Jaren geleden schakelden deze gemeenten een onderzoeksbureau in om bezoekers van moskeeën te volgen — namen werden geregistreerd, geloofsovertuigingen onderzocht en netwerken in kaart gebracht — met het oog op het signaleren van mogelijke radicalisering. De onderzoeken speelden zich af in een periode van verhoogde angst voor extremisme door de oorlog in Syrië en IS-aanslagen in Europa.

Sommige gemeenten deelden bevindingen met politie en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV), destijds onder leiding van Dick Schoof. Volgens AP-voorzitter Aleid Wolfsen was er geen wettelijke grond voor het verzamelen van die gegevens; de privacy van betrokkenen is ernstig geschonden en het vertrouwen in gemeenten is daardoor beschadigd. Rechters hadden eerder ook al geoordeeld dat delen van dit handelen onrechtmatig waren — zo oordeelde de rechtbank in Utrecht tegen Veenendaal.

Gemeenten die nog over rapporten beschikken mogen die alleen gebruiken om claims af te handelen en moeten de dossiers daarna vernietigen. Andere gemeenten (zoals Almere) werkten ook met hetzelfde bureau maar kregen geen boete; de AP zegt een selectie te hebben gemaakt. De gemeente Delft bood inmiddels excuses aan; de lokale islamitische stichting Al-Ansaar noemt het gebaar belangrijk voor het herstel van de samenwerking.