Tien gemeenten krijgen 25.000 euro boete om illegaal onderzoek naar moslimgemeenschap

In dit artikel:

Tien Nederlandse gemeenten — Delft, Ede, Eindhoven, Haarlemmermeer, Hilversum, Huizen, Gooise Meren, Tilburg, Veenendaal en Zoetermeer — zijn door de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) elk beboet met 25.000 euro omdat ze de AVG hebben overtreden. De gemeentes lieten onderzoek uitvoeren naar moskeegemeenschappen en verzamelden gevoelige persoonsgegevens, zoals iemands islamitische richting, familiegegevens, foto’s en interne spanningen binnen moskeeën, zonder rechtsgrond of medeweten van betrokkenen. AP-voorzitter Aleid Wolfsen stelt dat daarmee de privacy van bewoners ernstig is geschonden.

De inmenging vond plaats tegen de achtergrond van maatschappelijke zorgen over radicalisering na onder meer de oorlog in Syrië en aanslagen in Europa in 2015–2016. Gemeenten schakelden onderzoeksbureaus in om sociale structuren en sleutelfiguren binnen moskeeën in kaart te brengen; die rapporten bevatten volgens de AP onterecht gevoelige informatie. De AP kwalificeert de praktijken als zeer ernstige overtredingen, maar legde relatief lage boetes omdat de acties van korte duur waren, inmiddels deels verjaard en in een complex bestuurlijk kader plaatsvonden.

Gemeenten erkennen dat hun aanpak onjuist was en zeggen stappen te hebben gezet om de relatie met de moslimgemeenschap te herstellen. Tilburg meldde expliciet dat het rapport direct verwijderd had moeten worden en heeft betrokken organisaties geïnformeerd en excuses aangeboden. Ter aanvulling: onder de AVG gelden religieuze overtuigingen als bijzondere categorie persoonsgegevens waarvoor een duidelijke wettelijke basis nodig is.