The Taliban are vile. Democracies must still engage with them

In dit artikel:

Vijf jaar nadat president Joe Biden de Amerikaanse troepen uit Afghanistan terugtrok, is het land grotendeels uit het internationale nieuws verdwenen. Volgens de auteur is dat een vergissing: Afghanistan blijft een bron van geopolitieke instabiliteit en dreigt verder in de invloedssfeer van Rusland of China te belanden.

De Amerikaanse terugtrekking, die eerder door Donald Trump was voorbereid, maakte duidelijk dat de Afghaanse regering niet langer op buitenlandse militaire steun kon rekenen. Regeringssoldaten en krijgsheren liepen massaal over, waarna de Taliban in 2021 vrijwel zonder tegenstand de macht grepen. De machtswisseling beëindigde een twintig jaar durende poging tot democratische wederopbouw, maar veroorzaakte ook chaos en dodelijke wanhoop onder vluchtende burgers.

De Taliban, die na hun val in 2001 een lange guerrillaoorlog voerden, regeren nu stevig en isoleerden het land van de buitenwereld. Afghanistan is relatief rustig, afgezien van spanningen met buurland Pakistan, maar die stabiliteit is volgens het artikel zeer repressief. Muziek is verboden, gewapende mannen en zedenpolitie bepalen het straatbeeld en vrouwen mogen niet werken, studeren of zonder mannelijke begeleider reizen. Meisjes mogen niet naar de middelbare school; sommigen worden daardoor uitgehuwelijkt. Door gebrekkige gegevens is de maatschappelijke en economische schade moeilijk precies vast te stellen.

De Taliban-leider Haibatullah Akhundzada heeft met een loyale garde en controle over lucratieve mijnbouwdeals de hardliners versterkt. Gematigde Talibanleden zijn te zwak of te bang om hem uit te dagen. Westerse landen weigeren het regime officieel te erkennen, bevriezen Afghaanse tegoeden en leggen sancties op, maar die aanpak heeft weinig veranderd. Intussen werken Rusland, China, India, Turkije en de Verenigde Arabische Emiraten wel met Kabul samen op het gebied van handel en mijnbouw.

Daarom pleit de auteur voor een pragmatischer beleid. Humanitaire hulp, die sinds 2022 sterk is afgenomen, moet worden hervat omdat bijna de helft van de bevolking ervan afhankelijk is. Ook zouden sancties zo moeten worden aangepast dat handel, investeringen en toegang tot het internationale financiële systeem weer mogelijk worden, zonder de Taliban-leiding rechtstreeks te belonen. Het vrijgeven van de 4,2 miljard dollar aan Afghaanse reserves wordt vooralsnog onverstandig genoemd.

Diplomatieke erkenning is omstreden, maar zou volgens de auteur niet hetzelfde zijn als goedkeuring. Werkende ambassades kunnen terroristische dreigingen beter volgen, communicatiekanalen openen en mogelijk gematigde krachten binnen de Taliban versterken. Hervormingen zullen waarschijnlijk vooral van binnenuit en over tientallen jaren moeten komen, maar gecontroleerde betrokkenheid zou meer kunnen opleveren dan isolatie.